نقش تولید محتوا در تشدید جرایم علیه امنیت روانی جامعه و تحلیل گیری آن

تحول ساختار ارتباطات اجتماعی در بستر فضای مجازی تولید محتوا را به یکی از موثرترین ابزارهای شکل دهی به ادراکات جمعی بدل ساخته و بروز گونه ای خاص از بزهکاری را در قالب جرایم علیه امنیت روانی جامعه فراهم آورده است. در این چارچوب تولید محتوا می تواند واجد نقشی فراتر از وسیله ارتکاب جرم بوده و در مواردی به عنوان رفتار مجرمانه مستقل در تحقق نتیجه زیان بار علیه آرامش روانی عمومی ایفای نقش نماید. مقاله حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و با اتکا به مبانی حقوق کیفری به تبیین جایگاه تولید محتوا در تحقق این دسته از جرایم می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که محتواهایی نظیر انتشار اخبار کذب، شایعه سازی هدفمند، القای ترس، بزرگنمایی تهدیدات اجتماعی و بازنمایی مخرب واقعیت ها دارای قابلیت نوعی برای ایجاد اخلال در امنیت روانی جامعه هستند. این قبیل رفتارها در صورت احراز سوءنیت و وجود رابطه علیت میان محتوا و نتیجه می توانند تحت عناوین کیفری مرتبط با تشویش اذهان عمومی، اخلال در نظم عمومی و تهدید امنیت اجتماعی قابل تعقیب باشند. ویژگی متمایز این جرایم، گستردگی دامنه بزه دیدگی، ماهیت نامحسوس آثار زیان بار و تاثیر تدریجی آنها بر احساس امنیت عمومی است. مقاله با تاکید بر اصول بنیادین حقوق کیفری از جمله اصل قانونی بودن جرم و مجازات، تفسیر مضیق قوانین جزایی و اصل حداقلی بودن مداخله کیفری بر ضرورت پرهیز از جرم انگاری موسع و غیرشفاف تولید محتوا تاکید می نماید. مداخله کیفری تنها در مواردی موجه تلقی می شود که محتوای تولید شده واجد قابلیت واقعی و قابل پیش بینی در ایجاد اخلال جدی در امنیت روانی جامعه باشد. در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که مواجهه کارآمد با جرایم علیه امنیت روانی ناشی از تولید محتوا مستلزم تعریف دقیق مفاهیم کیفری، تفکیک مرز آزادی بیان از رفتار مجرمانه و اتخاذ سیاست جنایی متناسب و افتراق است؛ رویکردی که همزمان تامین امنیت روانی جامعه و حفظ اصول عدالت کیفری را تضمین نماید.

Keywords:

تولید محتوا , امنیت روانی , جرایم علیه امنیت عمومی , تشویش اذهان عمومی , حقوق کیفری