تحلیل چالش ها و راهکارهای حکمرانی هوشمند برای بهینه سازی مصرف آب شهری با بهره گیری از زیرساخت های هیدرولیکی داده محور در اقلیم نیمه خشک: مطالعه موردی شهرستان مرند

در سال های اخیر، بحران کم آبی و افزایش فشار بر منابع محدود آب، ضرورت بازنگری در شیوه های حکمرانی آب شهری را دوچندان کرده است. در این میان، مفهوم حکمرانی هوشمند آب به عنوان رویکردی نوین، بر تلفیق فناوری های داده محور با فرآیندهای سیاست گذاری و مدیریتی تاکید دارد. شهرستان مرند در استان آذربایجان شرقی، به دلیل موقعیت اقلیمی نیمه خشک و رشد سریع جمعیت شهری، با چالش هایی نظیر افت منابع زیرزمینی، تلفات بالا در شبکه ی توزیع و نبود سامانه های پایش هوشمند مواجه است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل چالش ها و ارایه ی راهکارهای حکمرانی هوشمند برای بهینه سازی مصرف آب شهری در شهرستان مرند با بهره گیری از زیرساخت های هیدرولیکی داده محور است. این مطالعه با رویکردی مروری–تحلیلی انجام شده و با بهره گیری از منابع علمی داخلی و بین المللی، گزارش های شرکت آب و فاضلاب و سیاست های ملی آب کشور، ابعاد مختلف حکمرانی داده محور در مدیریت آب شهری را بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که ضعف در یکپارچگی نهادی، فقدان زیرساخت های داده محور، نبود سیاست های تشویقی مصرف بهینه و کم رنگ بودن مشارکت شهروندان از مهم ترین موانع تحقق حکمرانی هوشمند در شهرستان مرند هستند. بر اساس تحلیل انجام شده، پژوهش چارچوبی سه لایه برای حکمرانی هوشمند آب شامل سیاست گذاری و راهبری کلان در سطح ملی و استانی، مدیریت اجرایی و داده محور در سطح شرکت های آب و شهرداری، مشارکت و آگاهی عمومی در سطح شهروندان پیشنهاد می گردد. این چارچوب می تواند ضمن بهبود کارایی مدیریتی و کاهش تلفات آب شهری، زمینه ساز گذار از مدیریت سنتی به حکمرانی پایدار و هوشمند آب در اقلیم های نیمه خشک ایران باشد.

Keywords:

حکمرانی هوشمند آب , مدیریت مصرف آب شهری , زیرساخت هیدرولیکی داده محور , اقلیم نیمه خشک , سیاست گذاری شهری , شهرستان مرند