مروری بر نظریه های یادگیری عمیق از منظر روان شناسی

یادگیری عمیق یکی از مفاهیم کلیدی در روان شناسی آموزشی و علوم تربیتی است که فراتر از حفظ اطلاعات، بر درک مفهومی، تفکر انتقادی و کاربرد دانش در موقعیت های واقعی تاکید دارد. این مقاله مروری نظام مند با هدف بررسی نظریه های یادگیری عمیق از منظر روان شناسی و تحلیل کاربرد آن ها در محیط های آموزشی و فناوری های هوش مصنوعی انجام شد. منابع مطالعه شامل مقالات فارسی و انگلیسی منتشرشده بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ بودند که پس از غربالگری، ۱۵ منبع معتبر به عنوان نمونه نهایی انتخاب شد. یافته ها نشان دادند که یادگیری عمیق تحت تاثیر فرایندهای شناختی سطح بالا، تعامل اجتماعی و فعالیت های مشارکتی قرار دارد و ترکیب این عوامل با فناوری های آموزشی و هوش مصنوعی می تواند اثربخشی یادگیری را افزایش دهد. همچنین، استفاده از نظریه های کلاسیک روان شناختی مانند شناخت گرایی، ساخت گرایی و یادگیری فعال، در طراحی محیط های آموزشی و دیجیتال به ایجاد فضای یادگیری معنادار و شخصی سازی شده کمک می کند. با این حال، کمبود چارچوب نظری یکپارچه و پژوهش های عملیاتی در محیط های واقعی، به عنوان چالش های اصلی این حوزه شناسایی شد. پژوهش های آینده باید بر ادغام نظریه های روان شناسی با فناوری های نوین آموزشی، طراحی محیط های مشارکتی و ارزیابی اثربخشی یادگیری عمیق تمرکز کنند. نتایج این مقاله مروری می تواند به پژوهشگران، معلمان و طراحان آموزشی کمک کند تا محیط های یادگیری اثربخش تر و کارآمدتر طراحی کنند و نقش نظریه های روان شناسی را در ارتقای یادگیری عمیق به صورت علمی و کاربردی برجسته نمایند.

Keywords:

یادگیری عمیق , روان شناسی آموزشی , ساخت گرایی , شناخت گرایی , یادگیری فعال