طراحی مدل مشارکت عمومی–خصوصی (PPP) برای تامین مالی و اجرای پروژه های عمرانی شهری در شهرداری ها

با توجه به محدودیت منابع مالی شهرداری ها، افزایش هزینه های توسعه شهری و ضرورت ارتقای کیفیت خدمات عمومی، استفاده از الگوی مشارکت عمومی–خصوصی (PPP) به عنوان یکی از راهکارهای نوین تامین مالی و اجرای پروژه های عمرانی شهری مورد توجه مدیران شهری و سیاست گذاران قرار گرفته است. هدف این پژوهش، طراحی مدل جامع مشارکت عمومی–خصوصی برای تامین مالی، مدیریت و اجرای پروژه های عمرانی شهری در شهرداری ها با رویکردی کاربردی و توسعه محور است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی است که با بهره گیری از مطالعات اسنادی، مصاحبه با خبرگان حوزه مدیریت شهری، اقتصاد شهری و سرمایه گذاری، و تحلیل داده ها به تدوین مدل نهایی پرداخته است.یافته های پژوهش نشان می دهد که موفقیت الگوی PPP در پروژه های عمرانی شهری تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل ساختاری، مدیریتی، حقوقی، اقتصادی و اجتماعی قرار دارد. در این میان، شفافیت قراردادها، توزیع متوازن ریسک میان بخش عمومی و خصوصی، وجود نظام نظارتی کارآمد، حمایت قانونی، جذابیت اقتصادی پروژه ها، اعتماد متقابل میان ذی نفعان و ثبات سیاست های شهری از مهم ترین مولفه های اثرگذار شناسایی شدند. همچنین نتایج نشان داد که طراحی مدل بومی مشارکت عمومی–خصوصی می تواند موجب افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی، کاهش وابستگی شهرداری ها به درآمدهای ناپایدار، تسریع در اجرای پروژه های زیرساختی و ارتقای بهره وری مدیریت شهری شود.مدل پیشنهادی پژوهش شامل ابعاد اصلی «چارچوب حقوقی و نهادی»، «سازوکارهای تامین مالی»، «مدیریت ریسک»، «نظام ارزیابی و نظارت»، «تعامل ذی نفعان» و «پایداری اقتصادی پروژه ها» است که در قالب یک الگوی یکپارچه برای اجرای پروژه های عمرانی شهری ارائه شده است. این مدل می تواند به عنوان مبنایی برای تصمیم گیری مدیران شهری و جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی در توسعه زیرساخت های شهری مورد استفاده قرار گیرد.