تاثیر عدم پذیرش اجتماعی بر هویت و ارزش های زنان و دختران متولد دهه ۵۰ و ۸۰ شهر شیراز

هدف این پژوهش بررسی نقش عدم پذیرش اجتماعی در تضعیف اعتماد به نفس و افزایش ناامنی روانی و تحلیل تفاوت های نسلی در تجربه هویت و ارزش های زنان دهه ۵۰ و ۸۰ در شهر شیراز است. این مطالعه کمی و توصیفی–پیمایشی با رویکرد مقایسه ای بین نسلی انجام شد. جامعه آماری شامل ۴۰۰ زن (۲۰۰ نفر از هر نسل) ساکن شیراز بود که با نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر نظریه هویت اجتماعی تاجفل و دیدگاه های فمینیستی گردآوری شد. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ ۰.۸۷ و روایی با تحلیل عاملی تاییدی و نظر خبرگان تایید شد. داده ها با آزمون تی مستقل، کولموگروف–اسمیرنوف و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد میانگین اعتماد به نفس در زنان دهه ۸۰ به طور معناداری بالاتر از زنان دهه ۵۰ بود (t = -۵.۹۲, p<۰.۰۰۱) و ناامنی روانی در دهه ۵۰ به طور معناداری بیشتر گزارش شد (t = ۶.۳۴, p<۰.۰۰۱). مدل رگرسیون نشان داد عدم پذیرش اجتماعی تاثیر منفی معناداری بر اعتماد به نفس و افزایش ناامنی روانی دارد (B=-۰.۴۵, p<۰.۰۰۱). همچنین سن و سطح تحصیلات به عنوان عوامل تعیین کننده در شدت اثر عدم پذیرش اجتماعی شناسایی شدند. یافته ها حاکی از تغییرات عمیق نسلی در تجربه هویتی و روانی زنان است. نسل دهه ۵۰ بیشتر تحت فشارهای سنتی و تبعیض های ساختاری بوده و پیامدهای روانی شدیدتری تجربه کرده است، درحالی که نسل دهه ۸۰ از فرصت های اجتماعی و آموزشی بیشتری بهره مند بوده است. تقویت حمایت های اجتماعی، ارتقای سطح تحصیلات و طراحی سیاست های توانمندساز می تواند به کاهش اثرات منفی عدم پذیرش اجتماعی کمک کند.هدف این پژوهش بررسی نقش عدم پذیرش اجتماعی در تضعیف اعتماد به نفس و افزایش ناامنی روانی و تحلیل تفاوت های نسلی در تجربه هویت و ارزش های زنان دهه ۵۰ و ۸۰ در شهر شیراز است. این مطالعه کمی و توصیفی–پیمایشی با رویکرد مقایسه ای بین نسلی انجام شد. جامعه آماری شامل ۴۰۰ زن (۲۰۰ نفر از هر نسل) ساکن شیراز بود که با نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر نظریه هویت اجتماعی تاجفل و دیدگاه های فمینیستی گردآوری شد. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ ۰.۸۷ و روایی با تحلیل عاملی تاییدی و نظر خبرگان تایید شد. داده ها با آزمون تی مستقل، کولموگروف–اسمیرنوف و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد میانگین اعتماد به نفس در زنان دهه ۸۰ به طور معناداری بالاتر از زنان دهه ۵۰ بود (t = -۵.۹۲, p<۰.۰۰۱) و ناامنی روانی در دهه ۵۰ به طور معناداری بیشتر گزارش شد (t = ۶.۳۴, p<۰.۰۰۱). مدل رگرسیون نشان داد عدم پذیرش اجتماعی تاثیر منفی معناداری بر اعتماد به نفس و افزایش ناامنی روانی دارد (B=-۰.۴۵, p<۰.۰۰۱). همچنین سن و سطح تحصیلات به عنوان عوامل تعیین کننده در شدت اثر عدم پذیرش اجتماعی شناسایی شدند. یافته ها حاکی از تغییرات عمیق نسلی در تجربه هویتی و روانی زنان است. نسل دهه ۵۰ بیشتر تحت فشارهای سنتی و تبعیض های ساختاری بوده و پیامدهای روانی شدیدتری تجربه کرده است، درحالی که نسل دهه ۸۰ از فرصت های اجتماعی و آموزشی بیشتری بهره مند بوده است. تقویت حمایت های اجتماعی، ارتقای سطح تحصیلات و طراحی سیاست های توانمندساز می تواند به کاهش اثرات منفی عدم پذیرش اجتماعی کمک کند.

Keywords:

عدم پذیرش اجتماعی , هویت اجتماعی , اعتماد به نفس , ناامنی روانی , زنان دهه ۵۰ و ۸۰ , شیراز