مفهوم شناسی رهبری در مدیریت آموزشی

رهبری در مدیریت آموزشی به فرایند اثرگذاری هدفمند بر افراد و گروه ها در مدرسه اطلاق می شود تا از طریق ایجاد جهت گیری مشترک، هماهنگ سازی تلاش ها و انگیزش اعضا، اهداف آموزشی و تربیتی تحقق یابد. در این معنا، رهبری صرفا انجام وظایف اداری یا اعمال اختیار رسمی نیست، بلکه کنشی انسانی و تعاملی است که بر نفوذ اجتماعی، ارتباطات اثربخش، شکل دهی به فرهنگ مدرسه و مدیریت تغییر تمرکز دارد. در ادبیات مدیریت آموزشی، رهبر مدرسه کسی است که می تواند چشم انداز یادگیری را ترسیم کرده، روابط حرفه ای و اخلاقی را سامان دهد و با ایجاد امید و خودکارآمدی، ظرفیت سازمانی مدرسه را برای پاسخ گویی به نیازهای متنوع دانش آموزان افزایش دهد. در مدرسه، رهبری به طور خاص با کیفیت روابط مدیر با معلمان، دانش آموزان و اولیا معنا پیدا می کند؛ زیرا مدرسه سازمانی انسان محور است و خروجی های آن (یادگیری، رشد عاطفی و اجتماعی) به شدت از جو روانی و فرهنگی محیط تاثیر می پذیرد. از این رو، رهبری آموزشی را می توان ترکیبی از مهارت های فنی، انسانی و ادراکی دانست که مدیر به کمک آن هم برنامه ها و منابع را مدیریت می کند و هم با نفوذ ارزش محور و الهام بخش، مسیر رشد مدرسه را هموار می سازد (علاقه بند، ۱۳۹۸؛ میرکمالی، ۱۴۰۱).