نقش قاچاق سوخت و کالا در شکل گیری ناامنی و بی ثباتی های امنیتی و سیاسی در منطقه

پژوهش حاضر باهدف تحلیل نقش قاچاق سوخت و کالا در شکل گیری ناامنی و بی ثباتی امنیتی - سیاسی در جنوب شرق ایران انجام شده و به بررسی دقیق این موضوع پرداخته است. مسئله ی قاچاق در این مناطق تنها یک تخلف اقتصادی نیست، بلکه نشانه ای از شکاف ساختاری میان دولت مرکزی و جوامع مرزی است که ریشه در توسعه ی نامتوازن، فقر مزمن و ضعف نهادهای رسمی دارد. روش تحقیق حاضر توصیفی - تحلیلی و از نوع کاربردی است و داده ها بر پایه ی اسناد آماری و امنیتی مربوط به استان های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و جنوب کرمان در دوره ی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ گردآوری و از طریق مثلث سازی منابع تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد رابطه ای دوسویه و بازتولیدشونده میان قاچاق و ناامنی وجود دارد؛ به گونه ای که هر موج محدودیت یا فقر اقتصادی، حجم قاچاق را افزایش داده و به دنبال آن احساس بی ثباتی و بی اعتمادی نسبت به دولت را تشدید کرده است. یافته ها چارچوب نظری «اقتصاد سیاسی مرزها» و «توسعه ی نامتقارن» را تایید می کند و نشان می دهد سیاست های صرفا امنیتی در مهار قاچاق ناکارآمد بوده اند. این پژوهش در پایان با پیشنهاد جایگزینی رهیافت های توسعه محور به جای کنترل قهری، توانمندسازی اقتصادی مرزنشینان، دیجیتالی سازی مدیریت مرز و تقویت سرمایه اجتماعی به عنوان مبنای امنیت پایدار، جمع بندی می شود.

Keywords:

قاچاق سوخت و کالا , امنیت انسانی , توسعه نامتوازن , اقتصاد سیاسی مرزها , سیاست های توسعه محور