برآورد وراثت پذیری موثر و ارزیابی برنامه های اصلاح نژادی در مرغ های بومی

لاین ژنتیکی آرین یکی از دستاوردهای مهم پژوهش های اصلاح نژاد مرغ گوشتی در ایران است که توسط پژوهشکده علوم دامی کشور توسعه یافته است. همچنین مرغان بومی به عنوان ذخایر ژنتیکی ارزشمند، نقش مهمی در تنوع زیستی، سازگاری با شرایط محیطی محلی و مقاومت در برابر بیماری ها ایفا می کنند. این مطالعه به مقایسه وراثت پذیری موثر و نظری در سه صفت وزن تفریخ، وزن بدن ۶ هفتگی در مرغان لاین ژنتیکی آرین و وزن بدن ۱۲ هفتگی در مرغان بومی آذربایجان می پردازد. اطلاعات فایل شجره مربوط به مرغان لاین ژنتیکی آرین شامل ۱۲۵۶۸۴ حیوان و اطلاعات فایل شجره مربوط به مرغان بومی آذربایجان دارای ۲۵۲۲۸ حیوان بود. وراثت پذیری موثر با استفاده از نرم افزار ۹.۴SAS و وراثت پذیری نظری با استفاده از متودولوژی airmlf۹۰ از خانواده BLUPF۹۰ با استفاده از مدل حیوانی از طریق سه روش مختلف برآورد گردید. نتایج نشان داد برای وزن تفریخ، وراثت پذیری موثر (۲/۰) کمتر از وراثت پذیری نظری (۲۵/۰) بود. برای وزن ۶ هفتگی، اختلاف چشمگیر بین وراثت پذیری موثر (۰۴/۰) و نظری (۱۷/۰) مشاهده شد که می تواند به دلیل اثرات غیرافزایشی یا همبستگی ژنتیکی منفی باشد. برای وزن ۱۲ هفتگی مرغان بومی، وراثت پذیری موثر منفی (۰۷/۰-) در حالی که وراثت پذیری نظری بالا (۶۸/۰) بود که احتمالا تحت تاثیر اثرات مادری یا تغییرات محیطی است. این تفاوت ها نشان می دهد وراثت پذیری موثر به دلیل وابستگی به پاسخ انتخاب، گاهی تخمینی نادرست از پتانسیل ژنتیکی ارائه می دهد، درحالی که مدل حیوانی با درنظرگرفتن ساختار ژنتیکی دقیق تر، برآورد قابل اطمینان تری دارد. برای برنامه های اصلاح نژاد، تلفیق هر دو روش توصیه می شود.

Keywords:

وراثت پذیری موثر , وراثت پذیری , مدل حیوانی , وزن بدن و مرغ آرین