مطالعه و بررسی مورفومتریک و پراکندگی فولیکول های تخمدانی در فازهای مختلف چرخه جنسی گوسفند

هدف از مطالعه حاضر بررسی شاخص های مورفومتریک تخمدان و پراکندگی فولیکول های تخمدانی در فازهای مختلف چرخه جنسی گوسفند بود. در این پژوهش از تخمدان های ۱۷۰ راس گوسفند محلی منطقه آذربایجان در دامنه سنی یک تا پنج سال که در کشتارگاه صنعتی ارومیه ذبح شده بودند استفاده گردید. پس از جداسازی تخمدان ها، ویژگی های ماکروسکوپی شامل وزن، طول، عرض، ارتفاع و حجم تخمدان های راست و چپ با استفاده از ترازوی دیجیتال، کولیس ورنیه و استوانه مدرج اندازه گیری و ثبت شد. همچنین به منظور بررسی هیستومورفومتریک و ارزیابی پراکندگی فولیکول های تخمدانی، مقاطع بافتی تهیه شده و پس از رنگ آمیزی با روش هماتوکسیلین و ائوزین با میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میانگین وزن، طول، عرض، ارتفاع و حجم تخمدان راست به طور معنی داری بیشتر از تخمدان چپ بود (P≤۰.۰۵). همچنین بررسی وضعیت فازهای چرخه تخمدانی نشان داد که ۲۳ درصد از گوسفندان در فاز فولیکولار و ۷۷ درصد در فاز لوتئال قرار داشتند. مقایسه پارامترهای مورفومتریک در این دو فاز نشان داد که وزن، طول، عرض، ارتفاع و حجم تخمدان ها در فاز لوتئال به طور معنی دار بیشتر از فاز فولیکولار می باشد. بررسی پراکندگی فولیکول های تخمدانی نشان داد که فولیکول های مقدماتی بیشترین جمعیت فولیکولی را در هر دو فاز چرخه تشکیل می دهند. همچنین میانگین تعداد فولیکول های مقدماتی، اولیه تک لایه، اولیه چندلایه و ثانویه در فاز فولیکولار به طور معنی دار بیشتر از فاز لوتئال بود، در حالی که تعداد فولیکول های ثالث تفاوت معنی داری بین دو فاز نشان نداد. به طور کلی نتایج این مطالعه نشان می دهد که تغییرات مورفومتریک تخمدان و الگوی پراکندگی فولیکول ها تحت تاثیر مراحل مختلف چرخه جنسی قرار داشته و می تواند به عنوان شاخصی برای ارزیابی وضعیت عملکردی تخمدان و توان باروری در گوسفندان مورد استفاده قرار گیرد.

Keywords:

بررسی مورفومتریک , فولیکول تخمدانی , چرخه جنسی , گوسفند