تبیین شاخص های امنیت در محلات شهری با تاکید بر اصول طراحی(CPTED)

رابطه انسان با محیط زندگی اش پیوندی ناگسستنی و دوسویه است که در بستر شهرنشینی ابعاد پیچیده تری می یابد. رشد سریع جمعیت شهری و گسترش فضاهای شهری موجب افزایش تعاملات انسانی و درهم تنیدگی کنش های اجتماعی شده است؛ امری که ضرورت توجه به امنیت شهری را به عنوان یکی از ارکان کیفیت زندگی شهروندان برجسته می سازد. موضوع پژوهش حاضر بررسی راهکارهای ارتقای امنیت در محلات شهری است؛ فضاهایی که به دلیل تراکم جمعیت، حضور فعالیت های اقتصادی و اجتماعی و اهمیت نمادین، بیش از سایر بخش ها در معرض تهدیدات امنیتی قرار دارند. اهداف پژوهش شامل شناسایی ابعاد مختلف امنیت شهری، مرور نظریه های مرتبط و ارائه چارچوبی تحلیلی برای ارزیابی امنیت در محلات شهری است. این چارچوب می تواند مبنایی برای سیاست گذاری و برنامه ریزی شهری قرار گیرد تا امنیت به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از کیفیت زندگی شهری در نظر گرفته شود. روش پژوهش به صورت اسنادی و مبتنی بر مطالعه تطبیقی نظریات انجام شده است. در این مسیر، دیدگاه های نظریه پردازانی چون جین جیکوبز با تاکید بر «چشم های ناظر بر خیابان»، اسکار نیومن با طرح «فضای دفاع پذیر» و رویکرد CPTED در پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی مورد توجه قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که امنیت شهری مفهومی چندلایه است و باید در چهار محور اصلی بازتعریف شود: کالبدی و طراحی فضا، اجتماعی و فرهنگی، مدیریتی و نهادی، و فناوری و نوآوری. توجه همزمان به این ابعاد می تواند موجب ارتقای امنیت، افزایش رضایت شهروندان و بهبود کیفیت زندگی در محلات شهری شود.

Keywords:

امنیت شهری , کیفیت زندگی , محلات شهری , CPTED (پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی)