ضرورت مناسب سازی فضاهای شهری برای امنیت جانی و بهره برداری معلولان و جانبازان (نمونه موردی شهر قزوین)

حفظ حقوق شهروندی و برقراری عدالت اجتماعی در شهرها به معنی در دسترس پذیر بودن خدمات شهری برای تمامی شهروندان، یکی از ابتدایی ترین مولفه های یک شهر پایدار است. شهر دسترس پذیر که در بسیاری از علوم و فنون شهرسازی به آن توجه ویژه ای شده، موضوعی است که علی رغم انتظار، در بسیاری از شهرهای امروزی آن گونه که باید و شاید مورد توجه مدیریت شهری قرار نگرفته است. در حالی که ناتوانان جسمی، معلولان و جانبازان، بخشی از جمعیت شهری هستند که همچون سایرین نیازمند دسترسی و استفاده از تجهیزات و فضاهای شهری می باشند. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر ضرورت مناسب سازی فضای شهری جهت استفاده معلولان و جانبازان است. لازم به توضیح است که هدف پژوهش کاربردی و توصیفی-تحلیلی حاضر، بررسی وضعیت فضاهای عمومی شهری در پاسخگویی به نیازهای معلولان جسمی حرکتی و جانبازان در شهر قزوین و تاثیر این فضاها بر میزان پویایی و یا برعکس انزوای اجتماعی معلولان است. برای جمع آوری داده ها از روش پیمایشی و کتابخانه ای استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده ها نیز با استفاده از نرم افزار SPSS صورت گرفته است. شاخص های مورد بررسی در این پژوهش شامل پیاده روها، پل های ارتباطی و دسترسی ها، حمل ونقل درون شهری، تجهیزات و مبلمان شهری و ساختمان ها و مکان های عمومی است. بر اساس یافته های این مقاله شهر قزوین در تمام شاخص های مورد بررسی میانگین بسیار پایینی دارد و فضاهای شهری در منطقه مورد مطالعه قادر به پاسخگویی به نیازهای اجتماعی و زیستی توانخواهان نیستند. در این میان کمترین میانگین مربوط به شاخص سیستم حمل ونقل عمومی است. نتایج نشان می دهد در زمینه طراحی و برنامه ریزی شهری برای معلولان در شهر قزوین اقدامات مناسب و کافی صورت نگرفته و هیچ یک از فضاها و کاربری های مورد سنجش در محدوده مورد مطالعه از نظر میزان پاسخ دهی برای نیازهای معلولان وضعیت مطلوبی ندارند.

Keywords:

مناسب سازی فضای شهری , توسعه پایدار شهری , حقوق شهروندی , معلولان , انزوای اجتماعی , فضای شهری پاسخگو