تحلیل نقش تنوع گیاهی در ارتقاء کیفیت روانی کاربران فضاهای عمومی شهری (با تاکید بر نظریه های ترمیم توجه و کاهش استرس)

رشد سریع شهرنشینی و افزایش تراکم جمعیت همراه با فشارهای محیطی متعدد، موجب کاهش کیفیت روانی شهروندان و افزایش خستگی شناختی و استرس در فضاهای شهری شده است. در این میان، فضاهای عمومی شهری به عنوان بستر اصلی تعاملات اجتماعی و فعالیت های روزمره، نقش مهمی در ارتقاء سلامت روانی شهروندان دارند. یکی از مولفه های کلیدی این فضاها، تنوع گیاهی است که می تواند از طریق سازوکارهای روان شناختی مختلف، تجربه محیطی کاربران را بهبود بخشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش تنوع گیاهی در ارتقاء کیفیت روانی کاربران فضاهای عمومی شهری انجام شده است. روش تحقیق بر مبنای مرور تحلیلی منابع علمی معتبر داخلی و خارجی و با تکیه بر چارچوب نظری ترمیم توجه (ART) و نظریه کاهش استرس (SRT) است. در این مطالعه، پژوهش های مرتبط با تاثیر تنوع گونه های گیاهی بر بازسازی توجه، کاهش استرس، رضایت روانی و حس تعلق به مکان بررسی و تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد که تنوع گیاهی از طریق تحریک توجه نرم، کاهش پاسخ های فیزیولوژیک استرس و تقویت پیوند عاطفی کاربران با فضا، نقش موثری در ارتقاء کیفیت روانی ایفا می کند. بر این اساس، توجه به غنای زیستی و تنوع گیاهی می تواند به عنوان راهبردی موثر در طراحی و برنامه ریزی فضاهای عمومی شهری مورد توجه طراحان و برنامه ریزان قرار گیرد.

Keywords:

تنوع گیاهی , کیفیت روانی , فضاهای عمومی شهری , ترمیم توجه , کاهش استرس , حس تعلق به مکان