بررسی تاثیر خشم بر رفتار رانندگی با میانجیگری هوش هیجانی در رانندگان (بین ۲۵ تا ۴۵ سال) شهر تهران

در جامعه امروزی رانندگی امری مهم برای کار، زندگی اجتماعی، تفریح، فعالیت های آموزشی، اقتصادی، خلاقیتی و دیگر جنبه ها می باشد. یکی از مهمترین عللی که در تصادفات رانندگی نقش اساسی دارد، خشم و عصبیت رانندگان است. خشم رانندگی یک حالت هیجانی درونی منفی است که در هنگام رانندگی تجربه می شود و با تغییرات خاص شناختی، ادراکی و فیزیولوژیکی همراه است. پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان تاثیر خشم بر رفتار رانندگی با میانجیگری هوش هیجانی در رانندگان (بین ۲۵ تا ۴۵ سال) شهر تهران در سال ۱۳۹۸ صورت گرفت. روش پژوهش حاضر بر مبنای هدف تحقیق از نوع کاربردی است و از لحاظ ماهیت و روش در زمره تحقیقات توصیفی- همبستگی قرار می گیرد. همچنین از لحاظ روش بررسی و آزمون فرضیات از روش توصیفی – همبستگی مبتنی بر معادلات ساختاری می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه رانندگان شهر تهران و با توجه به نامحدود بودن جامعه آماری؛ نمونه آماری شامل ۳۸۵ رانندگان شهری شهر تهران می باشد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه رفتار رانندگی منچستر (MDBQ) در سال (۱۹۹۰)؛ پرسشنامه هوش هیجانی بار-آن در سال (۱۹۸۰)؛ و پرسشنامه خشم اسپیلبرگر (۱۹۸۵) بود. در این پژوهش در راستای فرضیات مطرح شده؛ تاثیر متغیر مستقل بر متغیر وابسته با استفاده از رگرسیون و معادلات ساختاری بررسی شد. نتایج حاصله نشان داد که هوش هیجانی نقش میانجی در رابطه بین خشم و رفتار رانندگی دارد. یعنی هرچه هوش هیجانی راننده بیشتر باشد در زمان عصبانی شدن می تواند رفتار رانندگی مناسبتری از خود نشان دهد و باعث کاهش بروز تصادفات گردد. همچنین بین خشم و رفتار رانندگی رابطه منفی و معنی دار یافت شد به این معنا که رانندگان خشمگین رفتار رانندگی منفی تر و نامعقول تری دارند. نیز بین خشم و هوش هیجانی رابطه منفی معنی دار یافت شد بدین معنا که هرچه راننده خشمگین تر باشد هوش هیجانی وی به احتمال قوی کاهش یافته و باعث عدم تصمیم گیری مناسب در زمان وقوع حادثه می گردد.

Keywords:

هوش هیجانی , رفتار رانندگی , خشم , رانندگان جوان