کاربرد فناوری های زیستی در کاهش آلاینده های نفتی اطراف دکل های حفاری دریایی

هدف و زمینه: فعالیت های گسترده ی حفاری دریایی در خلیج فارس، به ویژه در مناطق نفت خیز ایران، منجر به افزایش احتمال نشت ترکیبات نفتی به محیط های آبی شده است. آلودگی های نفتی ضمن ایجاد خسارات زیست محیطی، باعث تهدید سلامت اکوسیستم های حساس و کاهش بهره وری منابع شیلاتی می گردند. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل کاربرد فناوری های زیستی نوین در مدیریت و کاهش این آلاینده ها در محیط های دریایی است. روش کار: این پژوهش از نوع مطالعه ی مروری است که با بررسی بیش از ۵۰ مقاله ی علمی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ در پایگاه های ScienceDirect، SpringerLink، Scopus و Google Scholar انجام شده است. مقالات مرتبط با زیست پالایی (Bioremediation)، زیست افزایی (Bioaugmentation)، تحریک زیستی (Biostimulation) و گیاه پالایی (Phytoremediation) انتخاب و داده های مرتبط با بازده حذف آلاینده ها، شرایط محیطی و گونه های میکروبی تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که استفاده از فناوری های زیستی می تواند غلظت ترکیبات نفتی مانند آلکان ها و هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای را بین ۷۰ تا ۹۵ درصد کاهش دهد. گونه های بومی خلیج فارس مانند Alcanivorax borkumensis، Halomonas elongata و Bacillus subtilis دارای سازگاری بالا با شوری و دمای محیط بوده و در فرآیندهای زیست پالایی عملکرد موثری نشان داده اند. نتیجه گیری: فناوری های زیستی در صورت به کارگیری صحیح و متناسب با شرایط بومی خلیج فارس، می توانند راهکاری پایدار، کم هزینه و سازگار با محیط زیست برای مدیریت آلودگی های نفتی اطراف دکل های حفاری دریایی باشند. ترکیب این فناوری ها با سیاست های HSE شرکت های نفتی می تواند منجر به بهبود شاخص های عملکرد زیست محیطی و کاهش اثرات منفی عملیات حفاری گردد.

Keywords:

زیست پالایی , زیست افزایی , آلودگی نفتی , دکل حفاری دریایی , HSE , خلیج فارس