مشخصات شیرابه محل دفن بهداشتی، مخاطرات و روش های تصفیه: مطالعه مروری

هدف و زمینه: افزایش تولید پسماندهای شهری و استفاده از روش دفن بهداشتی در ایران منجر به تولید شیرابه ای شده است که به دلیل غلظت بالای ترکیبات آلی، معدنی، آمونیاک و فلزات سنگین، تهدیدی جدی برای محیط زیست و منابع آب محسوب می شود. هدف این پژوهش، بررسی ترکیب و ویژگی های شیرابه و مقایسه روش های مختلف تصفیه آن به منظور انتخاب کاراترین فناوری در کاهش آلاینده ها است. روش کار: این مطالعه بر پایه مرور و تحلیل منابع علمی معتبر داخلی و خارجی انجام گرفت. در آن، روش های تصفیه شامل فرآیندهای فیزیکی شیمیایی (انعقاد و لخته سازی، فیلتراسیون غشایی، اسمز معکوس و نانوفیلتراسیون)، بیولوژیکی (هوازی و بی هوازی) و اکسیداسیون پیشرفته (فنتون، فتوفنتون، الکتروفنتون و ازن زنی کاتالیستی) از نظر راندمان حذف آلاینده ها، هزینه بهره برداری و تولید لجن مورد بررسی تطبیقی قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد ترکیب و بار آلودگی شیرابه به عواملی مانند سن محل دفن، میزان بارندگی و نوع زباله وابسته است. در شیرابه های جوان، COD بیش از ۱۰۰۰۰ و نسبت BOD/COD حدود ۵/۰ تا ۱ است، در حالی که در شیرابه های بالغ این مقادیر کاهش می یابد. فرآیندهای بی هوازی مانند راکتورهای UASB و ABR در حذف ترکیبات آلی و تولید بیوگاز موثرند اما به تنهایی توان حذف آلاینده های مقاوم را ندارند. فرآیندهای فیزیکی شیمیایی در حذف مواد معلق و فلزات کارآمدند ولی به دلیل هزینه بالا و گرفتگی غشاها محدودیت دارند. فرایندهای اکسیداسیون پیشرفته، به ویژه فنتون و فتوفنتون، با تولید رادیکال های هیدروکسیل، کارایی بالایی در کاهش COD و افزایش تجزیه پذیری زیستی نشان دادند. نتیجه گیری: هیچ روش منفردی توان تصفیه کامل شیرابه را ندارد. ترکیب فرآیندهای بی هوازی و اکسیداسیون پیشرفته، موثرترین و پایدارترین گزینه محسوب می شود و می تواند COD را تا بیش از ۹۰٪ کاهش دهد. انتخاب روش مناسب باید بر اساس شرایط محلی، نوع زباله و ملاحظات اقتصادی انجام گیرد تا حفاظت از منابع آب و خاک و بازچرخانی پساب تصفیه شده امکان پذیر گردد.

Keywords:

مواد زائد , دفن بهداشتی , شیرابه , روش های تصفیه