مطالعه اثرات زیست محیطی معدن کاری سطحی و توسعه روش های کاهش این اثرات

هدف و زمینه: رشد فزاینده فعالیت های معدن کاری سطحی در ایران، در کنار مزایای اقتصادی، اثرات زیست محیطی و اجتماعی چشمگیری بر منابع آب، خاک، پوشش گیاهی و تنوع زیستی برجای گذاشته است. با توجه به کمبود مطالعات جامع در زمینه ارزیابی هم زمان ابعاد مختلف اثرات زیست محیطی معادن، این پژوهش با هدف تحلیل نظام مند پیامدهای فعالیت های معدنی و ارائه راهکارهای مدیریتی پایدار انجام شده است. روش کار: در این تحقیق، از چارچوب مفهومی DPSIR (محرک ها، فشارها، وضعیت، اثرات و پاسخ ها) برای شناسایی و تحلیل اثرات زیست محیطی و اجتماعی معادن سطحی استفاده شد. داده ها از منابع کتابخانه ای، گزارش های محیط زیستی معادن منتخب (شامل طلا، مس، آهن و بوکسیت) و بررسی های میدانی گردآوری گردید. سپس با بهره گیری از روش تحلیل تطبیقی، ارتباط بین نوع معدن، شدت اثرات و میزان پاسخ های مدیریتی ارزیابی شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بهره برداری روباز بیشترین تاثیر را بر منابع آب و پوشش گیاهی دارد و ورود زهاب های معدنی، به ویژه در معادن فلزی، مهم ترین تهدید برای اکوسیستم و سلامت انسان محسوب می شود. مدیریت ناکافی باطله ها و انتشار گرد و غبار در معادن پلاسری نیز موجب تخریب خاک، کاهش کیفیت هوا و نابودی زیستگاه های جانوری گردیده است. همچنین، فقدان برنامه های پایش و احیای محیط زیست پس از استخراج، پایداری زیست محیطی این مناطق را به خطر انداخته است. نتیجه گیری: به کارگیری فناوری های نوین استخراج، احیای پوشش گیاهی، مدیریت جامع باطله، تصفیه و بازیافت آب، و مشارکت جوامع محلی از موثرترین رویکردها برای کاهش اثرات منفی معدن کاری سطحی هستند. نتایج این پژوهش بر ضرورت تدوین سیاست های ملی برای بهره برداری پایدار و اجرای برنامه های جبران زیست محیطی و اجتماعی در معادن ایران تاکید دارد.

Keywords:

معدن کاری سطحی , اثرات زیست محیطی , مدیریت باطله , توسعه پایدار