اثر بخشی درمان شناختی- رفتاری بر طرحواره های ناسازگار اولیه و تروماهای دوران کودکی در جوانان با علائم اضطراب اجتماعی

پژوهش حاضر به منظور تعیین اثر بخشی درمان شناختی- رفتاری بر تمایز یافتگی خود طرحواره های ناسازگار اولیه و الگوهای ارتباطی در جوانان با علائم اضطراب اجتماعی انجام شد. روش پژوهشی از نوع نیمه آزمایشی پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه بود و جامعه آماری کلیه جوانان با علائم اضطراب اجتماعی بودند که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس ۳۰ جوان با علائم اضطراب اجتماعی با کسب نمره بالاتر از ۱۹ در پرسشنامه کانر و همکاران (۲۰۰۰) انتخاب و سپس با گمارش تصادفی آنها به دو گروه ۱۵ نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای به صورت هفتگی درمان شناختی- رفتاری استاورز و همکاران ۲۰۱۸ قرار گرفتند و پس از دو ماه مرحله پیگیری انجام شد ولی گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه های تروماهای دوران کودکی برنستاین و همکاران (۲۰۰۳) و طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ (۲۰۰۵) گردآوری شدند. تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. بررسی داده ها نشان داد درمان شناختی- رفتاری بر تروماهای دوران کودکی و طرحواره های ناسازگار اولیه در جوانان با علائم اضطراب اجتماعی در سطح معناداری ۰/۰۱ تاثیر داشته است. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری مداخلات شناختی- رفتاری می تواند با اصلاح پردازش های شناختی و هیجانی کاهش حساسیت پذیری نسبت به تجربیات آسیب زای گذشته و تعدیل ساختارهای طرحواره ای نقش موثری در بهبود مشکلات زیربنایی مرتبط با اضطراب اجتماعی ایفا کند. همچنین پایداری این نتایج در مرحله پیگیری دوماهه بیانگر آن است که درمان شناختی- رفتاری نه تنها در کاهش علائم و عوامل بنیادین موثر است بلکه می تواند آثار درمانی بادوامی برای این گروه از جوانان به همراه داشته باشد، بنابراین استفاده از این رویکرد درمانی می تواند به عنوان گزینه ای کارآمد برای مداخلات بالینی مرتبط با اضطراب اجتماعی و مشکلات طرحواره ای مرتبط توصیه شود.

Keywords:

درمان شناختی- رفتاری , طرحواره های ناسازگار اولیه , تروماهای دوران کودکی