اثربخشی فرزند پروری مبتنی بر طرحواره درمانی بر کیفیت تعامل والدکودک در مادران دارای نشانه های اضطرابی

هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی آموزش فرزند پروری مبتنی بر طرحواره درمانی بر کیفیت تعامل والدکودک در مادران دارای نشانه های اضطرابی بود. این پژوهش به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل مادران دارای نشانه های اضطرابی و دارای کودک ۶ تا ۱۲ سال در شهر اصفهان در سال ۱۴۰۴ بود. در مرحله غربالگری ۵۰۴ نفر پرسشنامه اضطراب بک را تکمیل کردند که از میان آنان ۱۴۷ نفر نمره ۱۵ و بالاتر کسب کردند. پس از بررسی معیارهای ورود و خروج ۳۰ نفر به عنوان نمونه نهایی انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب بک (BAI) و پرسشنامه رابطه والد کودک پیانتا بود. گروه آزمایش در ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش فرزند پروری مبتنی بر طرحواره درمانی شرکت کرد در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون آموزش فرزند پروری مبتنی بر طرحواره درمانی موجب افزایش معنادار صمیمیت در رابطه مادر-کودک و کاهش معنادار وابستگی ناسازگار و تعارض شد. همچنین اندازه اثرها نشان دادند که این مداخله تاثیر قابل توجهی بر بهبود ابعاد تعامل والدکودک دارد. در مجموع یافته ها نشان می دهد که آموزش فرزند پروری مبتنی بر طرحواره درمانی با افزایش آگاهی والدین از الگوهای شناختی هیجانی و تقویت مهارت های تنظیم هیجان و ارتباطی می تواند به ارتقای کیفیت تعامل مادر-کودک در مادران دارای نشانه های اضطرابی کمک کند. بنابراین به کارگیری این رویکرد در برنامه های آموزشی و مداخلات خانواده محور می تواند در بهبود روابط خانوادگی و حمایت از رشد هیجانی کودکان موثر باشد.

Keywords:

فرزند پروری مبتنی بر طرحواره درمانی , تعامل والد کودک , اضطراب , مادران