مقایسه و بررسی اضطراب بانوان و آقایان در اورژانس درمانگاههای قدیمی براساس مقیاس STEA (نمونه موردی شهر تهران)

زمینه و هدف معماری فضاهای درمانی به ویژه در اورژانس های قدیمی از یک پس زمینه خنثی فراتر رفته و به یک عامل فعال در تشدید یا تعدیل اضطراب مراجعین بدل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی تجربه پدیدارشناختی اضطراب میان بانوان و آقایان در اورژانس درمانگاه های قدیمی شهر تهران به دنبال واکاوی تاثیر جنسیت بر ادراک زمان و مکان در یک محیط استرس زای درمانی است. روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی و مقایسه ای است که بر روی نمونه ای در دسترس متشکل از ۲۲ مراجعه کننده (۱۲ مرد و ۱۰ زن) به اورژانس یک درمانگاه قدیمی در پاییز ۱۴۰۴ انجام شد. ابزار گردآوری داده ها، مقیاس تجربه زمان و مکان در اضطراب STEA بود و تحلیل داده ها از طریق مقایسه میانگین ها صورت گرفت. یافته ها: نتایج نشان دهنده وجود دو الگوی متمایز اضطراب بر اساس جنسیت است. مردان با میانگین بالاتر در شاخص های «گسست از خود گذشته (۷.۰۸)» و «ادراک فضای محصور (۴.۴۱)» نوعی بحران «عاملیت» را تجربه می کنند که ریشه در از دست دادن کنترل بر محیط کالبدی دارد. در مقابل، زنان با کسب نمرات بالاتر در «تمرکز بر حال (۶.۳۰)»، «آگاهی جسمانی (۵.۶۰)» و «تقدیرگرایی (۵.۳۰)» دچار انقباض زمانی-تنی می شوند که ماهیتی درون ریخت و متمرکز بر علائم فیزیولوژیک دارد. نتیجه گیری: معماری فرسوده اورژانس به مثابه یک مدولاتور، ادراکی اضطراب را بر اساس جنسیت به شیوه ای متفاوت بازتولید می کند. برای گذار به معماری شفابخش، ارائه یک رویکرد دوگانه ضروری است. از یک سو، طراحی باید با ارتقای خوانایی و شفافیت فضا به نیاز مردان برای «کنترل فضایی» پاسخ دهد و از سوی دیگر با خلق اتمسفری آرام بخش و غنی از نظر حسی به نیاز زنان برای گشایش زمانی و کاهش تنش های تنی توجه کند.

Keywords:

اضطراب , محیطی , روانشناسی محیط , فضای درمانی , اورژانس درمانگاه