بررسی شبکه های علمی امام جعفر صادق (علیه السلام) و تحلیل تبارشناسانه شاگردان و اثر آن بر شکل گیری فقه شیعی

پژوهش حاضر مسئله چگونگی نقش شبکه علمی پیرامون امام جعفر صادق (علیه السلام) در تبدیل آموزه های پراکنده روایی و کلامی به ساختاری منسجم فقهی را مورد کاوش قرار داد؛ در قرن دوم هجری هنگامی که عرصه اندیشه اسلامی با تنوع مکتب ها و فشارهای سیاسی روبه رو بود معلوم نبود چطور مجموعه ای از شاگردان پراکنده توانستند آموزه های امام را حفظ، پالایش و در قالب قواعد و نهادهای فقهی عرضه کنند؛ این پژوهش در پی روشن کردن سازوکارهای انتقال معرفت شامل عرضه متون، نقد سندی، مناظره های آموزشی و تاسیس حلقات محلی و تعیین سهم هر یک از اصناف شاگردان فقهاء، متکلمان، دانشمندان طبیعی در تکوین فقه امامیه بود. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با مراجعه به منابع کتابخانه ای با هدف تبیین شبکه های علمی امام جعفر صادق (علیه السلام) و تحلیل تبارشناسانه شاگردان و اثر آن بر شکل گیری فقه شیعی انجام گرفت که نشان داد شبکه علمی مورد مطالعه با ساماندهی زنجیره های استاد شاگردی، تدوین و عرضه متون و ایجاد شعب علمی، محلی نقش محوری در تثبیت معیارهای رجالی، شکل گیری قواعد استنباطی و نهادمندسازی فقه امامیه ایفا کرده است.

Keywords:

امام جعفر صادق (علیه السلام) , شبکه علمی , شیعه , شاگردان امام صادق (علیه السلام) , فقه امامیه , تطور تاریخی اندیشه شیعی