تحلیل نظریه های جرم شناسی در جرایم مالی و حسابداری

این پژوهش با رویکرد مرور نظام مند ادبیات به شناسایی و تحلیل نظریه های جرم شناسی به کار رفته در تحقیقات مرتبط با تقلب حسابداری و جرایم مالی می پردازد. با استفاده از یک استراتژی جستجوی ساختارمند در پایگاه داده Scopus و به کارگیری واژگان کلیدی مرتبط در مجموع ۳۳ مقاله شناسایی و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج ۱۴ مطالعه نهایی برای بررسی انتخاب شد. داده ها با روش های کدگذاری موضوعی، تحلیل مقایسه ای و تحلیل کیفی مضمونی مورد پردازش قرار گرفتند و جهت افزایش اعتبار یافته ها فرآیند انتخاب و بررسی مقالات توسط دو پژوهشگر مستقل انجام شد. نتایج نشان می دهد که نظریه های جرم شناسی در سه سطح خرد، کلان و تلفیقی در مطالعات تقلب مورد استفاده قرار گرفته اند. نظریه های سطح خرد عمدتا بر انگیزه ها و فرایند تصمیم گیری فردی متمرکز بوده و نقش فشارهای روانی، تعاملات اجتماعی و محاسبه هزینه فایده در رفتارهای تقلبی را تبیین می کنند. در مقابل، نظریه های سطح کلان بر ساختارهای اجتماعی، نهادی و فرهنگی تاکید دارند و شرایط محیطی و سازمانی تسهیل کننده تقلب را توضیح می دهند. نظریه های تلفیقی با ترکیب عوامل فردی و محیطی، چارچوبی جامع تر برای درک رفتارهای تقلبی فراهم می سازند و به ویژه در تحلیل تقلب های دیجیتال و سازمانی کاربرد دارند. با این حال هیچ یک از این دسته نظریه ها به تنهایی قادر به پوشش کامل پیچیدگی تقلب حسابداری نیستند و شکاف قابل توجهی در اتصال این نظریه ها به فرایندهای عملی حسابداری همچون کنترل داخلی، حسابرسی و سیستم های انطباق مشاهده می شود. پژوهش حاضر بر ضرورت توسعه چارچوب های عملی ضد تقلب مبتنی بر نظریه های جرم شناسی، طراحی مطالعات چندسطحی و تلفیقی، انجام پژوهش های طولی، تمرکز بیشتر بر نقش فرهنگ سازمانی و اخلاق حرفه ای و بهره گیری از رویکردهای فناورانه برای مقابله با تقلب تاکید می کند. این نتایج می تواند به بهبود طراحی سازوکارهای پیشگیری و شناسایی تقلب و غنی سازی ادبیات میان رشته ای حسابداری و جرم شناسی کمک کند.

Keywords:

تقلب , حسابداری , جرایم مالی , نظریه های جرم شناسی , نظریه های خرد , نظریه های کلان , نظریه های تلفیقی , مرور نظام مند ادبیات