اشکال پیشگیری وضعی از بزه سرقت از منازل، مزایا و معایب

بزه سرقت از منازل یکی از جرائم شایعی است که احساس امنیت شهروندان را به شدت تهدید می کند. هدف اصلی این پژوهش تحلیل و ارزیابی نظام مند اشکال گوناگون پیشگیری وضعی از جرم به عنوان راهکاری پیش کنشی در قبال این بزه و بررسی مزایا و معایب هر یک از این راهکارها است. این رویکرد، مبتنی بر نظریاتی چون انتخاب عقلانی و فعالیت های روزمره تلاش دارد با دشوار ساختن ارتکاب جرم، افزایش خطر و کاهش منافع، فرصت های مجرمانه را محدود سازد. این مقاله با بهره گیری از روش تحقیق توصیفی - تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه ای و اسنادی معتبر در حوزه های حقوق جزا و جرم شناسی به واکاوی مبانی نظری و مصادیق عملی این رویکرد می پردازد. یافته ها نشان می دهد که تکنیک های پیشگیری وضعی در سه دسته اصلی قابل طبقه بندی هستند (۱) افزایش تلاش مانند ایمن سازی آماج و کنترل دسترسی (۲) افزایش خطر (مانند نظارت رسمی و غیررسمی و طراحی محیطی - CPTED) و (۳) کاهش پاداش جرم مانند نشانه گذاری اموال. تحلیل ها نشان داد که هر یک از این روش ها از نصب دوربین مدار بسته گرفته تا نظارت همسایگان دارای مزایا و معایب مشخصی هستند. مهم ترین چالش این رویکرد پدیده جابجایی جرم است که اثر بخشی آن را محدود می سازد؛ هرچند پدیده متقابل پخش منافع نیز در برخی موارد مشاهده شده است. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است هیچ راهکار واحدی به تنهایی موثر نبوده و اتخاذ یک رویکرد یکپارچه و چندلایه که ترکیبی از تکنیک های فیزیکی، اجتماعی و طراحی محیطی را متناسب با زمینه به کار می گیرد می تواند به شکل موثری به کاهش فرصت های مجرمانه و ارتقای امنیت منجر شود.

Keywords:

پیشگیری وضعی , سرقت از منزل , جرم شناسی محیطی , نظریه انتخاب عقلانی , طراحی محیطی برای پیشگیری از جرم (CPTED)