تحلیل حقوقی مسئولیت تصمیمات هوش مصنوعی در نظام قضایی و بازار سرمایه با رویکرد حقوق بین الملل

گسترش کاربرد سامانه های هوش مصنوعی در نظام قضایی و بازار سرمایه چالش های نوینی را در حوزه مسئولیت حقوقی تصمیمات الگوریتمی ایجاد کرده است. هدف این پژوهش، تحلیل مبانی و الگوهای مسئولیت حقوقی ناشی از تصمیمات هوش مصنوعی در دو حوزه حساس قضاوت و بازار سرمایه با رویکرد حقوق بین الملل است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسناد حقوقی بین المللی، مقررات تطبیقی، رویه های قضایی و تحلیل نظریات حقوقی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که چارچوب های سنتی مسئولیت مدنی و کیفری به ویژه مبتنی بر تقصیر انسانی، پاسخگوی پیچیدگی های تصمیمات خودکار نیستند و خلاهای مفهومی در تعیین شخص مسئول، معیار انتساب و میزان پیش بینی پذیری وجود دارد. همچنین تفاوت ماهوی میان تصمیمات هوش مصنوعی در قضاوت و بازار سرمایه ضرورت طراحی رژیم های مسئولیتی افتراقی را آشکار می سازد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که حرکت به سوی الگوهای ترکیبی مسئولیت، شامل مسئولیت مبتنی بر خطرا، مسئولیت توسعه دهندگان و نهادهای بهره بردار همراه با اصول شفافیت، قابلیت تبیین و نظارت انسانی می تواند مبنای مناسبی برای تنظیم گری حقوقی در سطح ملی و بین المللی فراهم آورد.

Keywords:

نظام قضایی , هوش مصنوعی , بازار سرمایه