مدیریت قضایی تطبیقی؛ مطالعه تطبیقی میان نظام امامیه و نظام های حقوقی اروپایی

هدف این مقاله بررسی و مقایسه ساختار و مبانی مدیریت قضایی در نظام فقهی امامیه و نظام های حقوقی اروپایی است. در نظام امامیه مدیریت قضایی در پی تحقق عدالت بر پایه مشروعیت فقهی و اخلاقی است و قاضی به منزله مجری احکام الهی شناخته می شود، حال آنکه در نظام های اروپایی تمرکز بر کارآمدی، استقلال نهادی و تضمین حقوق بشر از منظر عقلانیت حقوقی سکولار است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی انجام شده و هدف آن تبیین نقاط تلاقی و تفاوت میان مشروعیت و کارآمدی مدیریت قضایی در دو منظومه فکری است. یافته ها نشان می دهد سه نظام امامیه بر مبنای عدالت الهی و مسئولیت فردی قاضی استوار است در حالی که نظام اروپایی متکی بر ساختارهای سازمانی و پاسخ گویی نهادی است. نتیجه این مطالعه می تواند به بازسازی نظریه فقهی مدیریت قضایی در جهان اسلام و شناخت ظرفیت های ترکیبی برای ارتقای عدالت در سطح بین المللی کمک کند.

Keywords:

مدیریت قضایی , فقه امامیه , عدالت , نظام های اروپایی , تطبیق نظام حقوقی