وفاق و کنترل: تحلیل تطبیقی چگونگی تحقق خواست عمومی در نظام های برنامه ریزی متمرکز

پس از شدند. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی - تطبیقی به بررسی نحوه تحقق خواست عمومی در نظام های برنامه ریزی متمرکز می پردازد. چنین نظام هایی که در کشورهایی مانند ایران و چین تجربه شده اند هرچند با اهدافی همچون هماهنگی، ملی عدالت منطقه ای و پیشبرد توسعه سریع شکل گرفته اند، اما در عمل با چالش بازنمایی واقعی تفاوت ها و خواسته های محلی مواجه اند. چارچوب نظری این تحقیق بر پایه اندیشه های روسو درباره خواست عمومی، نظریه قدرت و کنترل فوکو و دیدگاه هابرماس در زمینه کنش ارتباطی تدوین شده است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل اسناد رسمی، قوانین، سیاست ها و گزارش های دولتی و غیررسمی است. داده ها گردآوری با بهره گیری از تحلیل محتوا، کدگذاری موضوعی و مقایسه تطبیقی بررسی یافته ها نشان می دهد که در ایران شوراهای اسلامی، سازمان های مردم نهاد و رسانه ها نقش واسطه ای در انتقال و بازنمایی خواست عمومی ایفا می کنند. در مقابل، در چین گرچه سازوکارهایی برای دریافت بازخورد عمومی از طریق کمیته های محلی وجود دارد، اما تصمیم گیری در سطح کلان عمدتا در اختیار نهادهای مرکزی حزب باقی می ماند. مقایسه دو کشور نشان می دهد که تفاوت در میزان تمرکز، قدرت، جایگاه نهادهای واسطه ای، فرهنگ سیاسی و چارچوب های ایدئولوژیک مسیر تحقق خواست عمومی را متمایز کرده است. در مجموع ایران انعطاف بیشتری در بازنمایی خواسته های جامعه دارد در حالی که چین از طریق کنترل گفتمانی و ساختار حزبی وفاق اجتماعی و اجرای برنامه ها را هدایت می کند.

Keywords:

خواست عمومی , برنامه ریزی متمرکز , مشارکت مردمی , نهادهای واسطه ای , کنترل گفتمانی , ایران , چین