حقوق بین الملل و آینده نظم جهانی: آیا همزیستی مسالمت آمیز هنوز یک اصل بنیادین است؟

تحولات شتابان نظام بین الملل در قرن بیست ویکم، از گذار به نظم چند قطبی تا تشدید رقابت های ژئوپلیتیک، پرسش های بنیادینی درباره جایگاه اصول کلاسیک حقوق بین الملل مطرح کرده است. یکی از این اصول، «همزیستی مسالمت آمیز دولت ها» است که ریشه در منشور ملل متحد و هنجارهای بنیادین منع توسل به زور، احترام به حاکمیت دولت ها و اصل عدم مداخله دارد. این مقاله با رویکردی تحلیلی–توصیفی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای و اسناد بین المللی، به بررسی تطور تاریخی، مبانی نظری و کارکرد عملی اصل همزیستی مسالمت آمیز در پرتو تحولات روابط بین الملل می پردازد. مقاله با تحلیل رویه های قضایی دیوان بین المللی دادگستری، تحولات شورای امنیت سازمان ملل متحد، نمونه هایی چون بحران اوکراین، رقابت آمریکا و چین و منازعات منطقه ای، این پرسش را بررسی می کند که آیا همزیستی مسالمت آمیز همچنان یک اصل بنیادین و الزام آور است یا به مفهومی سیاسی و نسبی تقلیل یافته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه این اصل با چالش های جدی مواجه است، اما همچنان در قالب هنجارهای آمره، اصل حسن نیت، تعهد به همکاری و ممنوعیت توسل به زور، جایگاه بنیادین خود را حفظ کرده و بازتعریف آن در چارچوب نظم چند قطبی ضروری است.

Keywords:

حقوق بین الملل , همزیستی مسالمت آمیز , نظم جهانی , منع توسل به زور , حاکمیت دولت ها , روابط بین الملل , چندقطبی گرایی , دیپلماسی چندجانبه.