طراحی مجموعه تفریحی–توریستی با رویکرد معماری بیوفیلیک و تاب آوری در برابر خشکسالی؛ مطالعه موردی: روستای بردر قوچان

معماری بیوفیلیک به عنوان رویکردی علمی پژوهشی، بر بازگرداندن پیوندهای ادراکی، شناختی و عاطفی انسان با طبیعت به محیط های ساخته شده تاکید دارد. این در حالی است که بسیاری از مناطق روستایی ایران، به ویژه روستای بردر در شهرستان قوچان، با چالش جدی خشکسالی و کم آبی مواجه هستند. از سوی دیگر، گردشگری روستایی می تواند موتور محرک توسعه اقتصادی و اجتماعی باشد، مشروط بر آنکه با اصول پایداری و تاب آوری اقلیمی همراه شود. پژوهش حاضر با هدف تدوین چارچوب طراحی برای مجموعه تفریحی–توریستی مبتنی بر معماری بیوفیلیک، تاب آور در برابر خشکسالی و متناسب با فرهنگ و اقلیم سرد کوهستانی روستای بردر انجام شده است. روش تحقیق، ترکیبی (کمی کیفی) با مرور نظام مند ادبیات، مشاهده میدانی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ذی نفعان محلی و تحلیل نمونه های مشابه است. یافته ها نشان می دهد که بهره گیری از بیوفیلی مستقیم (نور طبیعی، آب، گیاهان بومی کم آب بر، مصالح طبیعی) و بیوفیلی غیرمستقیم (الگوهای ارگانیک، رنگ ها و بافت های طبیعی) می تواند ضمن کاهش مصرف آب، آسایش حرارتی و روانی کاربران را افزایش دهد. همچنین طراحی مبتنی بر تاب آوری اقلیمی – شامل مدیریت آب باران، سایه اندازی هوشمند، استفاده از گونه های مقاوم و فضاهای نیمه باز – ظرفیت مجموعه را برای سازگاری با خشکسالی بالا می برد. نتیجه آنکه تلفیق سه حوزه معماری بیوفیلیک، تاب آوری و گردشگری پایدار روستایی، الگویی عملیاتی برای توسعه مقاصد گردشگری در مناطق کم آب ارائه می دهد که هم به نیازهای زیستی روانی گردشگران پاسخ می گوید و هم از منابع طبیعی حفاظت می کند.

Keywords:

معماری بیوفیلیک , تاب آوری در برابر خشکسالی , گردشگری روستایی پایدار , مجموعه تفریحی–توریستی , روستای بردر قوچان