خوردگی آلیاژهای مس در محیط های موزه ای مروری بر نقش ترکیبات آلی فرار

خوردگی فلزات یکی از مهم ترین عوامل تخریب آثار تاریخی و هنری فلزی محسوب می شود که به ویژه در محیط های بسته موزه ای با پیچیدگی بیشتری همراه است. آلیاژهای مس از جمله برنز و برنج به دلیل کاربرد گسترده در ساخت آثار هنری و تاریخی، بیش از سایر فلزات در معرض فرایندهای خوردگی قرار دارند. علاوه بر عواملی نظیر رطوبت نسبی و اکسیژن، حضور ترکیبات آلی فرار (VOCs) نقش کلیدی در تشدید خوردگی این آلیاژها دارد. این ترکیبات عمدتا از منابع داخلی محیط های موزه ای نظیر چوب، رنگ، چسب لاک و سایر مصالح انتشار یافته و شامل اسیدهای آلی ساده ای نظیر اسید استیک و اسید فرمیک هستند. این مقاله با روش مرور نظام مند ابتدا کلیات خوردگی فلزات و عوامل موثر بر آن را بررسی و سپس رفتار خوردگی آلیاژهای مس و نقش عناصر آلیاژی در تشکیل محصولات خوردگی را تحلیل می نماید. پس از آن ویژگی های محیط های داخلی موزه ها و منابع VOCs تشریح شده و مکانیسم های خوردگی مس در حضور اسیدهای آلی و تشکیل کربوکسیلات های مس به عنوان محصولات شاخص مورد بررسی قرار می گیرد. نقش مواد آلی به عنوان بست ها و چسب ها در تشدید خوردگی و یافته های مطالعات آزمایشگاهی و موردی نیز ارائه شده است. این مرور علمی به مدیران موزه ها، کارشناسان حفاظت و پژوهشگران مواد فلزی تاریخی کمک می کند تا با درک عمیق تر مکانیسم های خوردگی و نقش VOCs، تصمیمات حفاظتی بهینه اتخاذ نمایند.

Keywords:

خوردگی فلزات , آلیاژهای مس , محیط های موزه ای , ترکیبات آلی فرار (VOCs) , اسیدهای آلی , کربوکسیلات های مس