الزامات حقوقی پاسخگویی شهرداری ها در قبال خسارات ناشی از حمل و نقل عمومی و ناهنجاری های بصری شهری

گسترش شهرنشینی، پیچیده تر شدن مدیریت شهری و افزایش انتظارات شهروندان از نهادهای عمومی موجب شده است که مسئولیت مدنی شهرداری ها به یکی از مسائل مهم حقوق شهری تبدیل شود. شهرداری به عنوان نهاد اصلی اداره امور محلی در حوزه هایی مانند حمل و نقل عمومی، ایمنی معابر، ساماندهی منظر شهری و پیشگیری از آلودگی های بصری دارای وظایف قانونی مشخصی است و در صورت نقض این وظایف ممکن است در برابر زیان های وارده به شهروندان مسئول شناخته شود. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی به بررسی، مبانی شرایط و آثار مسئولیت مدنی شهرداری ها در قبال خسارات وارد شده به شهروندان در دو حوزه حمل و نقل عمومی و آلودگی بصری می پردازد. یافته ها نشان می دهد که مبنای این مسئولیت را می توان در قواعد عمومی مسئولیت مدنی به ویژه ماده ۱ و ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی همچنین در اصولی چون تقصیر قاعده لاضرر قاعده، اتلاف تسبیب و تضمین حق جست وجو کرد. همچنین در مواردی مانند نقص در خدمات عمومی، ترک فعل در انجام وظایف قانونی، بی احتیاطی در ایمن سازی معابر، مدیریت نامناسب تبلیغات شهری و بی توجهی به آثار روانی و اجتماعی آلودگی بصری امکان انتساب مسئولیت به شهرداری وجود دارد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که پراکندگی مقررات، دشواری اثبات رابطه سببیت و نبود رویه منسجم از مهم ترین موانع احقاق حق شهروندان در این زمینه است؛ از این رو بازنگری در ضوابط قانونی، تدوین نظام پیشگیرانه و تقویت پاسخگویی شهرداری ها ضروری به نظر می رسد.

Keywords:

مسئولیت مدنی , شهرداری , حقوق شهری , حمل و نقل عمومی , آلودگی بصری