مدل سازی نواحی مستعد زلزله با استفاده از سیستم های فازی و داده های تکتونیکی استخراج شده از مطالعات ژئوفیزیکی و زمین شناسی

پهنه بندی و شناسایی نواحی مستعد زمین لرزه یکی از اساسی ترین مباحث در زمین ساخت فعال و ارزیابی مخاطرات زمین شناسی است. رفتار لرزه ای یک منطقه به شدت تحت تاثیر ویژگی های ساختاری، الگوی گسلش، نرخ کرنش، تاریخچه زمین ساختی و شرایط تنش حاکم بر پوسته می باشد. از این رو تحلیل جامع داده های زمین شناسی و ژئوفیزیکی برای درک الگوی توزیع لرزه خیزی ضروری است. در این پژوهش، با تمرکز بر مولفه های زمین ساختی، چارچوبی برای مدل سازی نواحی مستعد زلزله بر اساس داده های تکتونیکی استخراج شده از مطالعات ساختاری، لرزه نگاری، گرانی سنجی و مغناطیس سنجی ارائه شده است. پارامترهای کلیدی شامل تراکم و هندسه گسل های فعال، نوع سازوکار کانونی، نرخ لغزش گسل ها، الگوی تنش های غالب، بی هنجاری های ژئوفیزیکی و شواهد زمین ریخت شناسی مرتبط با فعالیت نئوتکتونیکی به عنوان شاخص های اصلی لرزه زایی در نظر گرفته شدند. تحلیل هم زمان این شاخص ها نشان می دهد که تمرکز رخدادهای لرزه ای عمدتا با نواحی دارای گسل های جوان و فعال، گرادیان بالای تغییرشکل و تمرکز تنش پوسته ای همبستگی دارد. به منظور تلفیق سیستماتیک این متغیرهای زمین شناسی و مدیریت عدم قطعیت ذاتی در داده های تکتونیکی، از یک رویکرد مدلسازی مبتنی بر سیستم های فازی استفاده شد. نتایج حاصل بیانگر آن است که الگوی پهنه بندی به دست آمده با چارچوب زمین ساختی منطقه سازگار بوده و توانایی تفکیک نواحی با پتانسیل لرزه خیزی بالا را دارا می باشد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تمرکز بر تحلیل ساختاری و تکتونیکی، همراه با بهره گیری از ابزارهای مدلسازی مناسب، می تواند درک بهتری از توزیع فضایی خطر زمین لرزه فراهم آورد و در برنامه ریزی های کاهش ریسک و مدیریت بحران مورد استفاده قرار گیرد.

Keywords:

زمین ساخت فعال , گسل های فعال , لرزه خیزی , داده های ژئوفیزیکی , پهنه بندی خطر زلزله