حکمرانی حقوقی در مدیریت منابع نفت و گاز ایران با رویکرد توسعه پایدار

حکمرانی حقوقی به عنوان چارچوبی تعیین کننده در مدیریت بهینه و پایدار منابع نفت و گاز ایفای نقش می کند. این مقاله با هدف واکاوی چالش های نهادی فراروی حکمرانی حقوقی در بخش نفت و گاز ایران و ارائه راهکارهایی در چارچوب توسعه پایدار نگاشته شده است. روش تحقیق حاضر توصیفی-تحلیلی با رویکرد اسنادی کتابخانه ای است و داده های آن از طریق تحلیل محتوای قوانین، مقررات و اسناد بالادستی گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که پراکندگی و تعدد نهادهای تصمیم گیر، تداخل وظایف نهادی، ضعف مکانیزم های نظارتی و فقدان چارچوب حقوقی یکپارچه مهم ترین چالش های نهادی در مسیر تحقق حکمرانی مطلوب هستند. این چالش ها موجب شده مدیریت منابع در تقابل با الزامات توسعه پایدار به ویژه در ابعاد زیست محیطی و اجتماعی قرار گیرد همچنین غلبه نگاه اقتصادی کوتاه مدت بر مدیریت منابع توجه به ابعاد اجتماعی و زیست محیطی توسعه پایدار را تحت الشعاع قرار داده است. در نتیجه گیری تاکید می شود که اصلاح ساختار نهادی، تدوین قانون یکپارچه نفت و گاز، تقویت نهادهای نظارتی مستقل و تلفیق مولفه های توسعه پایدار در سیاست گذاری ها پیش شرط های اساسی برای گذار به سمت حکمرانی حقوقی پایدار هستند. این مقاله پیشنهاد می کند با ایجاد نهاد فرابخشی هماهنگ کننده و تصویب قانون جامع نفت و گاز زمینه برای تحقق حکمرانی مطلوب و نیل به توسعه پایدار فراهم گردد.

Keywords:

حکمرانی , حقوقی , مدیریت منابع نفت و گاز , چالش های نهادی , توسعه پایدار , حقوق انرژی