طراحی چارچوب بومی حکمرانی دیجیتال در ایران بر اساس بازخوانی مدل توسعه دولت الکترونیک سازمان ملل (EGDI)

تحول دیجیتال در دهه اخیر به یکی از الزامات اصلی ارتقای کیفیت حکمرانی و کشورداری تبدیل شده است. شاخص توسعه دولت الکترونیک سازمان ملل متحد (EGDI) با تمرکز بر سه بعد خدمات آنلاین، زیرساخت های مخابراتی و سرمایه انسانی ابزاری معتبر برای ارزیابی وضعیت کشورها در این حوزه به شمار می آید. در این پژوهش پرسش اصلی آن است که آیا چارچوب موجود EGDI می تواند تصویری جامع از وضعیت حکمرانی دیجیتال در ایران ارائه دهد یا نیازمند بازطراحی و بومی سازی است. با وجود مزایای مدل توسعه دولت الکترونیک در سطح بین المللی، این شاخص عمدتا خروجی محور است و ابعاد کیفی حکمرانی دیجیتال همچون حکمرانی داده، اعتماد عمومی، شفافیت نهادی و نوآوری فناورانه را به طور کامل پوشش نمی دهد. بر این اساس فرضیه مقاله بر آن است که افزودن ابعاد مکمل به EGDI می تواند چارچوبی دقیق تر و کارآمدتر برای تحلیل و سیاست گذاری در ایران فراهم آورد. ایران در سال های اخیر با وجود رشد زیرساخت های ارتباطی و توسعه دسترسی به اینترنت، همچنان با چالش های جدی در زمینه مشارکت دیجیتال، شفافیت و اعتماد شهروندان روبه رو است. این مقاله با هدف طراحی یک چارچوب بومی حکمرانی دیجیتال برای ایران به بازخوانی و توسعه مدل EGDI پرداخته و مدلی ترکیبی شامل ابعاد خدمات آنلاین، زیرساخت، سرمایه انسانی، حکمرانی داده، اعتماد و مشارکت دیجیتال، شفافیت و نوآوری فناورانه ارائه می کند. یافته های نظری مقاله نشان می دهد که ترکیب شاخص های جهانی با مقتضیات بومی می تواند مبنایی علمی و عملی برای ارتقای حکمرانی دیجیتال در ایران ایجاد کند.

Keywords:

حکمرانی دیجیتال , شاخص توسعه دولت الکترونیک سازمان ملل متحد , مدل بومی , ایران