کاربرد فناوری های نوین ساخت و مصالح پایدار در ارتقای کیفیت بافت فرسوده شهری مطالعه موردی: (محله عباس آباد تهران)

بافت های فرسوده شهری به عنوان یکی از چالش های اساسی توسعه پایدار در کلان شهرهایی چون تهران، نیازمند رویکردهای نوین و کارآمد در بازآفرینی هستند. پژوهش حاضر با تمرکز بر محله عباس آباد، به بررسی امکان سنجی و تاثیرات به کارگیری فناوری های نوین ساخت و مصالح پایدار در ارتقای کیفیت کالبدی، زیست محیطی و اجتماعی پرداخته است. روش تحقیق از نوع کاربردی و توصیفی - تحلیلی بوده و با رویکرد میان رشته ای، داده های ثانویه (طرح های جامع، آمار شهری) و داده های میدانی (مشاهده، نقشه برداری و مصاحبه با ساکنان و کارشناسان) را ترکیب کرده است. تحلیل داده ها در دو سطح کمی (GIS، SPSS) و کیفی (تحلیل محتوای مصاحبه ها) انجام گرفته است. یافته ها نشان می دهد که تفاوت معناداری میان نواحی مختلف محله وجود دارد؛ به ویژه ناحیه ۱ با میانگین سن بناهای ۴۵ سال و پایین ترین شاخص کیفیت سازه و انرژی، به عنوان اولویت اصلی مداخله شناخته می شود. در مقابل، ناحیه ۴ به دلیل برخورداری از بناهای جدیدتر و کیفیت بالاتر، در اولویت پایین تر قرار دارد. بررسی فناوری ها نشان داد مصالح بازیافتی و فناوری ماژولار بیشترین پتانسیل را برای بازآفرینی پایدار دارند. همچنین ترجیحات ساکنان بر ایمنی سازه ای (۳۰%) و بهبود نما (۲۲%) متمرکز است که هم راستا با ارزیابی های کالبدی می باشد. تحلیل هزینه - فایده نیز بیانگر آن است که مقاوم سازی، هرچند پرهزینه ترین مداخله است، بیشترین فایده را دارد، درحالی که بهبود فضاهای عمومی با هزینه کم اثر اجتماعی بالایی ایجاد می کند. به طورکلی، نتایج پژوهش نشان داد که بهترین رویکرد بازآفرینی برای محله عباس آباد، اتخاذ الگویی ترکیبی و مرحله ای است که هم مداخلات پرهزینه و اثرگذار (مقاوم سازی و نوسازی سبز) و هم اقدامات کم هزینه و اجتماعی (بهبود فضاهای عمومی) را در برگیرد. این الگو می تواند مبنایی برای سیاست گذاری و اجرای پروژه های بازآفرینی پایدار در سایر محلات فرسوده کلان شهرها قرار گیرد.

Keywords:

فناوری های نوین ساخت , مصالح پایدار , بازآفرینی شهری , بافت فرسوده , عباس آباد تهران