تاثیر مسقف و نیمه مسقف بودن زیرگذرهای طویل شهری در الزامات طراحی روشنایی آنها با رویکرد کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری (مطالعه موردی: زیرگذر گویم شیراز)

طراحی روشنایی در تونل ها و زیرگذرها یکی از مهم ترین عوامل ایمنی ترافیکی و آسایش بصری رانندگان است. در تونل هایی که دارای بازشوهای سقفی یا جانبی جهت تهویه و ورود نور طبیعی هستند، شرایط نوری پیچیده تر می شود. تغییرات شدت روشنایی ناشی از نور روز، سایه های متحرک و خیرگی احتمالی، نیازمند راهکارهای ویژه در طراحی و کنترل سیستم روشنایی است. در این مقاله به بررسی اصول طراحی، استانداردهای بین المللی و راهکارهای نوین برای مدیریت روشنایی در چنین تونل هایی می پردازد. تونل ها و زیرگذرها به عنوان زیرساخت های حیاتی حمل ونقل باید شرایط دید ایمن را در تمام ساعات شبانه روز و شرایط جوی مختلف فراهم کنند. در تونل های بسته روشنایی مصنوعی به طور کامل مسئول تامین دید است. اما در تونل های دارای بازشو، نور طبیعی وارد فضا شده و الگوهای روشنایی را تغییر می دهد. تاکنون تحقیقات محدودی در خصوص بررسی بازشو در فضاهای زیر زمینی (تونل ها) جهت کاهش هزینه های تاسیساتی و تعمیر نگهداری انجام شده است. در پروژه گویم شیراز، تونلی با بازشوهایی به ابعاد حدود ۷۰ متر مربع به صورت نیمه مسقف طراحی گردید که بتوان از بازشوهای آن برای بهره گیری از نور طبیعی در روز استفاده کرد، و متعاقبا هزینه های اجرا، تعمیر و نگهداری کاهش یابد. گزینه زیرگذر نیمه مسقف با اجرای سیستم هوشمند روشنایی در مقایسه با زیرگذر مسقف علاوه بر کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری در طول مدت بهره برداری باعث کاهش نصب نیمی از چراغ ها در طول مسیر و همچنیم کاهش در میزان مصرف کابلها گردید که در نهایت منجربه کاهش هزینه اجرا و مصرف انرژی به ارزش حدود ۲۲ میلیارد تومان شد.

Keywords:

روشنایی تونل , بازشوها در زیرگذر , نور طبیعی , صرفه جویی انرژیی , هوشمندسازی