بررسی رابطه اضطراب اجتماعی با تنظیم هیجان، نشخوار فکری و حمایت اجتماعی در دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهر قزوین

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین اضطراب اجتماعی، تنظیم هیجان، نشخوار فکری و حمایت اجتماعی در دانش آموزان مقطع متوسطه ی اول شهر قزوین انجام گرفت. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از حیث ماهیت داده ها، کمی و توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه ی آماری شامل کلیه ی دانش آموزان مقطع متوسطه ی اول شهر قزوین در سال تحصیلی ۱۴۰۴ بود. برای انتخاب نمونه، از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای استفاده شد؛ بدین ترتیب که ابتدا از میان نواحی شهر قزوین یک ناحیه به صورت تصادفی انتخاب شد، سپس چهار مدرسه به صورت تصادفی برگزیده شد و پرسشنامه ها بین دانش آموزان توزیع گردید. در مجموع ۲۷۰ نفر به عنوان نمونه ی نهایی پژوهش انتخاب شدند. ابزارهای جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه اضطراب اجتماعی لیبوویتز (۱۹۸۷)، تنظیم هیجان گروس و جان (۲۰۰۳) و نشخوار فکری نولن-هوکسما (۱۹۹۱) و حمایت اجتماعی فیلیپس و همکاران (۱۹۸۶) بود. داده های گردآوری شده در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ وارد و با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین اضطراب اجتماعی و تنظیم هیجان (۰۱/۰>P، ۴۷/۰- =r) اضطراب اجتماعی و نشخوار فکری (۰۱/۰>P، ۴۱/۰- =r) و همچنین اضطراب اجتماعی و حمایت اجتماعی (۰۱/۰>P، ۵۳/۰- =r) روابط معنادار وجود دارد. تحلیل رگرسیون چندگانه نیز نشان داد که سه متغیر تنظیم هیجان، نشخوار فکری و حمایت اجتماعی به طور معناداری قادر به پیش بینی اضطراب اجتماعی دانش آموزان هستند (۰۰۱/۰>p، ۱۲/۸۶=F، ۴۷/۰=R۲). بر این اساس، تنظیم هیجان و حمایت اجتماعی با کاهش اضطراب اجتماعی رابطه دارند، در حالی که نشخوار فکری موجب افزایش آن می شود. به طورکلی، نتایج پژوهش نشان می دهد که تقویت مهارت های تنظیم هیجان و افزایش حمایت اجتماعی از سوی خانواده و همسالان نقش مهمی در کاهش اضطراب اجتماعی دانش آموزان و بهبود سازگاری هیجانی و تحصیلی آنان ایفا کند. پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی و مشاوره ای مدرسه محور با هدف آموزش مهارت های هیجانی و کاهش افکار تکرارشونده ی منفی در دانش آموزان اجرا گردد.

Keywords:

اضطراب اجتماعی , تنظیم هیجان , نشخوار فکری , حمایت اجتماعی , دانش آموزان مقطع متوسطه