مقایسه سطوح استرس و استراتژی های سازگاری والدین کودکان استثنایی (نابینا، ناشنوا، عقب مانده ذهنی) و کودکان طبیعی در شهر اردبیل در سال ۱۴۰۳

پژوهش حاضر با هدف مقایسه سطوح استرس و استراتژی های سازگاری والدین کودکان استثنایی (نابینا، ناشنوا، عقب مانده ذهنی) و والدین کودکان عادی در شهر اردبیل در سال ۱۴۰۳ انجام شد. این مطالعه از نوع علی-مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل کلیه والدین کودکان استثنایی و عادی شهر اردبیل بود. نمونه ای به حجم ۱۷۰ نفر (۹۰ نفر والدین کودکان استثنایی: ۳۰ نفر از هر گروه نابینا، ناشنوا و کم توان ذهنی؛ و ۸۰ نفر والدین کودکان عادی) به روش نمونه گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه استرس والدینی (فرم کوتاه آبیدین، ۱۹۹۵) و پرسشنامه راهبردهای مقابله ای لازاروس و فولکمن (۱۹۸۸) بود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین سطوح استرس والدگری در والدین کودکان استثنایی و عادی تفاوت معناداری وجود دارد. به طوری که والدین کودکان استثنایی به طور معناداری استرس بیشتری را تجربه می کنند. همچنین، بین استراتژی های سازگاری (هر دو سبک مسئله مدار و هیجان مدار) در دو گروه تفاوت معنادار مشاهده شد (P<۰.۰۰۱) والدین کودکان استثنایی از هر دو سبک سازگاری به صورت معناداری بیشتر از والدین کودکان عادی استفاده کردند. بر اساس یافته های پژوهش، والدین کودکان استثنایی در مقایسه با والدین کودکان عادی، از سطوح بالاتر استرس رنج برده و از راهبردهای سازگاری بیشتری استفاده می کنند. این یافته ها بر ضرورت توجه جدی تر به سلامت روان این والدین و طراحی مداخلات حمایتی و آموزشی هدفمند برای ارتقای کیفیت زندگی آنان تاکید می کند.

Keywords:

استرس والدینی , استراتژی های سازگاری , کودکان استثنایی