بررسی اثرگذاری استفاده از مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر مولفه های سازگاری(اجتماعی، عاطفی، آموزشی) دانش آموزان

توان سازگاری به عنوان یکی از ویژگی های اساسی انسان، نقش مهمی در تامین سلامت روانی و جسمانی دارد و به فرد امکان می دهد با موقعیت ها و شرایط جدید هماهنگ شود و پاسخ های مناسب ارائه دهد (نوربان و محمدیان شعرباف، ۱۳۹۷). با توجه به اهمیت سازگاری اجتماعی، عاطفی و آموزشی در موفقیت تحصیلی و رشد روانی دانش آموزان، استفاده از مداخلات مشاوره ای گروهی به ویژه با رویکرد تحلیل رفتار متقابل (TA) می تواند به عنوان یک روش موثر برای تقویت این مهارت ها مطرح شود. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر مولفه های سازگاری اجتماعی، عاطفی و آموزشی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه بود. این پژوهش به روش آزمایشی با گروه آزمایش و کنترل طراحی شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان اصلاندوز بود و نمونه ای ۳۰ نفری از دانش آموزانی که پایین ترین نمرات سازگاری را کسب کرده بودند، به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار اندازه گیری، پرسشنامه سازگاری سینها و سینگ بود که شامل ۶۰ سوال در سه حوزه سازگاری اجتماعی، عاطفی و آموزشی می باشد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی شامل تحلیل کوواریانس و آزمون T گروه های مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل تاثیر معنی داری بر افزایش سازگاری دانش آموزان در هر سه مولفه اجتماعی، عاطفی و آموزشی داشته است (F=۵۶/۴، P<۰/۰۵) این نتایج بیانگر آن است که روش مذکور توانایی بهبود مهارت های سازگاری در دانش آموزان و ارتقای تعاملات اجتماعی و موفقیت تحصیلی آنان را داراست. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل به عنوان یک مداخله موثر و عملیاتی در مدارس می تواند نقش کلیدی در تقویت سازگاری دانش آموزان، پیشگیری از ناسازگاری های اجتماعی و عاطفی و ارتقای عملکرد تحصیلی ایفا کند و استفاده از این روش در برنامه های روان شناسی مدرسه محور توصیه می شود.

Keywords:

سازگاری , مشاوره گروهی , تحلیل رفتار متقابل , دانش آموزان , سازگاری اجتماعی , سازگاری عاطفی , سازگاری آموزشی