پیش بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دبستانی بر اساس سبک ها و شیوه های فرزندپروری (یک مطالعه همبستگی در شهر زنجان)

پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط بین سبک فرزندپروری و شیوه های فرزندپروری با پیشرفت تحصیلی کودکان دبستانی در شهر زنجان انجام شد. در این مطالعه، ۱۰۱ والد (۶۱ مادر و ۴۰ پدر) که حداقل یک فرزند در پایه های چهارم تا ششم دبستان داشتند و ساکن زنجان بودند، به صورت داوطلبانه به یک پرسشنامه آنلاین که با استفاده از پلتفرم Google Forms ایجاد شده بود، پاسخ دادند. برای سنجش سبک فرزندپروری از نسخه کوتاه پرسشنامه سبک فرزندپروری (PSQ) شامل سه خرده مقیاس مقتدرانه (۱۳ سوال، آلفای کرونباخ ۰.۹۷۱)، مستبدانه (۱۳ سوال، آلفای ۰.۹۲۴) و سهل گیرانه (۴ سوال، آلفای ۰.۵۱۲) استفاده شد. شیوه های فرزندپروری با پرسشنامه محقق ساخته (PPI) در چهار بعد انضباط قاطع و مداوم (α = ۰.۷۷۷)، مشارکت (α = ۰.۹۰۸)، شیوه های سهل انگارانه/ناکافی (α = ۰.۶۶۵) و شیوه های قهری (α = ۰.۷۹۱) اندازه گیری شد. پیشرفت تحصیلی نیز براساس میانگین نمرات زبان فارسی، ریاضیات در سال تحصیلی قبل (مقیاس ۰-۱۰) محاسبه گردید. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد. یافته ها نشان داد که سبک فرزندپروری مقتدرانه (r = ۰.۴۱۷, p ≤ ۰.۰۰۱) و شیوه های مشارکت والدین (r = ۰.۴۳۱, p ≤ ۰.۰۰۱) با پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معنادار دارند. در مقابل، سبک مستبدانه (r = -۰.۴۲۶, p ≤ ۰.۰۰۱)، شیوه های سهل انگارانه (r = -۰.۲۵۸, p = ۰.۰۰۶) و شیوه های قهری (r = -۰.۲۸۸, p = ۰.۰۰۲) با نمرات پایین تر تحصیلی همراه بودند. مدل رگرسیون نشان داد که ترکیب سبک مستبدانه و شیوه های مشارکت، ۲۴.۷٪ از واریانس پیشرفت تحصیلی را تبیین می کند (β = ۸.۹, p ≤ ۰.۰۰۱). همچنین دختران (میانگین = ۹.۳) به طور معناداری نمرات بالاتری از پسران (میانگین = ۸.۸) داشتند (t(۹۴) = -۳.۵۴, p < ۰.۰۰۱). بر اساس یافته ها، به والدین توصیه می شود به جای کنترل نتیجه، بر فرآیند یادگیری تمرکز کنند.

Keywords:

سبک فرزندپروری , شیوه های فرزندپروری , پیشرفت تحصیلی , دانش آموز دبستانی