بررسی رابطه بین الگوهای مصرف رسانه ای (ماهواره و شبکه های اجتماعی) و تحولات ارزش های خانوادگی (با تاکید بر ارزش های فرزندپروری و روابط بین نسلی) در خانواده های ایرانی

در دنیای امروز، رسانه ها به عنوان یکی از ارکان اصلی تاثیرگذار بر رفتارها و نگرش های اجتماعی به شمار می روند. با گسترش فناوری های ارتباطی و ظهور شبکه های اجتماعی، الگوهای مصرف رسانه ای به طرز چشم‎گیری تغییر کرده و این تغییرات تاثیرات عمیقی بر ساختار خانوادگی و ارزش های خانوادگی به ویژه در جوامع در حال توسعه مانند ایران برجای گذاشته است. ارتباط بین الگوهای مصرف رسانه ای، به ویژه ماهواره و شبکه های اجتماعی، و تحولات در ارزش های خانوادگی می تواند به درک بهتر از تغییرات اجتماعی و فرهنگی کمک کند. فرزندپروری و روابط بین نسلی از جمله مهم ترین ابعاد ارزش های خانوادگی هستند که تحت تاثیر رسانه ها قرار دارند. این تغییرات می توانند منجر به شکل گیری نگرش های جدید در والدین، فرزندان، و نسل های مختلف شده و نوع و شیوه تعاملات بین اعضای خانواده را دستخوش تغییر سازند. بررسی این رابطه می تواند به شناخت عمیق تر از چالش ها و فرصت های موجود در ساختار خانواده های ایرانی کمک کرده و راهکارهایی برای ارتقاء روابط خانوادگی و فرزندپروری ارائه دهد. پژوهش حاضر از نوع کمی و توصیفی تحلیلی بوده و جامعه آماری آن شامل والدین بالای ۵۰ سال شهرستان بادرود می باشد. نمونه گیری به روش خوشه ای تصادفی چندمرحله ای انجام شد و ۳۶۲ پرسش نامه معتبر جمع آوری و تحلیل گردید. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه هایی برای سنجش الگوهای مصرف رسانه، ارزش های فرزندپروری و روابط بین نسلی بود که از نظر پایایی و روایی مورد تایید قرار گرفته اند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و با به کارگیری آمار توصیفی و آزمون همبستگی اسپیرمن تحلیل شد. نتایج این پژوهش نشان داد که مصرف رسانه ای، چه در قالب شبکه های اجتماعی و چه در قالب ماهواره، نقش مهمی در تحولات ارزش های خانوادگی دارد. این رسانه ها نه تنها بر نگرش والدین نسبت به فرزندپروری تاثیرگذارند، بلکه کیفیت و شکل روابط بین نسل ها را نیز دگرگون می سازند. اگرچه رسانه ها می توانند فرصتی برای تقویت پیوندهای عاطفی و انتقال دانش تربیتی جدید باشند، اما در عین حال می توانند تهدیدی برای تضعیف ارزش های سنتی و ایجاد شکاف نسلی نیز محسوب شوند. بر این اساس، مصرف آگاهانه و مدیریت شده رسانه و ارتقای سواد رسانه ای در خانواده ها ضرورتی اساسی است تا از ظرفیت های مثبت رسانه بهره گیری شود و از پیامدهای منفی آن جلوگیری گردد.

Keywords:

الگوی مصرف رسانه , روابط بیننسلی , شبکههای اجتماعی , ماهواره , ارزشهای فرزندپروری , ارزش‎های خانوادگی