بررسی تطبیقی نمایشنامه های «موش» و «آرامسایشگاه» اثر بهمن فرسی با رویکرد تئاتر ابزورد

این پژوهش با هدف بررسی چگونگی بازتاب و دگردیسی عناصر تئاتر ابزورد در آثار بهمن فرسی و تبیین نسبت آن با الگوهای ابزورد اروپایی انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق از این پرسش ناشی می شود که چرا و چگونه فرسی توانسته است مفاهیم بنیادین ابزورد را در بستر اجتماعی و فرهنگی ایران دهه چهل بازآفرینی کرده و به بیانی بومی و مستقل دست یابد. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل متن و رویکرد توصیفی تحلیلی است و با اتکا به مبانی نظری مارتین اسلین و دیدگاه های نظری تئاتر ابزورد، دو نمایشنامه «موش» و «آرامسایشگاه» به عنوان نمونه های موردی بررسی شده اند. در این تحلیل، مولفه هایی چون ساختار غیرخطی روایت، شخصیت های منفعل و بی ثبات، تکرار موقعیت ها، گسست زبانی، پایان باز، شی گرایی، ابهام زمانی و مکانی، و تقابل های معنایی مورد واکاوی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که فرسی ضمن بهره گیری از شاخصه های بنیادین ابزورد، آن ها را در پیوند با بحران های هویتی، فشارهای اجتماعی و تجربه زیسته انسان ایرانی بازتعریف کرده است. نتیجه تحقیق حاکی از آن است که ابزورد در آثار فرسی صرفا تقلیدی از نمونه های اروپایی نیست، بلکه شکلی بومی یافته از بیان هنری است که پوچی و جست وجوی معنا را در زمینه فرهنگی ایران بازنمایی می کند و سهم مهمی در شکل گیری جریان تئاتر مدرن و اندیشه ابزورد در ادبیات نمایشی فارسی دارد.

Keywords:

تئاتر , نمایشنامه , اسلین , ابزورد , فرسی