<span lang="AR-SA">تحلیل اثر توسعه خطوط حمل ونقل ریلی بر تغییرات قیمت زمین و الگوی استقرار جمعیت در شهرهای جدید اطراف تهران (مطالعه موردی: شهر جدید پرند)

رشد فزاینده تمرکز جمعیت و فعالیت های اقتصادی در کلان شهر تهران، زمینه ساز شکل گیری شهرهای جدید پیرامونی با هدف جذب جمعیت و کاهش فشار بر هسته مرکزی شهر شده است. در این میان، زیرساخت های حمل ونقل، به ویژه خطوط ریلی، نقش مهمی در افزایش دسترسی، کاهش فاصله های زمانی و مکانی و هدایت الگوهای توسعه شهری ایفا می کنند. با این حال، چگونگی اثرگذاری این زیرساخت ها بر تغییرات قیمت زمین و الگوی استقرار جمعیت در شهرهای جدید در بستر کالبدی و اقتصادی ایران، هنوز کاملا تبیین نشده است. این پژوهش با هدف تحلیل اثر توسعه خطوط حمل ونقل ریلی بر تغییرات قیمت زمین و الگوی استقرار جمعیت، شهر جدید پرند را به عنوان نمونه موردی بررسی کرده است. روش تحقیق در این پژوهش، از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی تحلیلی است. داده های استفاده شده ازطریق مطالعات اسنادی، بررسی مقالات علمی، آمارهای رسمی مرکز آمار ایران و گزارش های وزارت راه و شهرسازی و همچنین تحلیل ثانویه داده های جمعیتی و قیمتی گردآوری شده اند. تحلیل ها برپایه مقایسه تطبیقی دوره های قبل و بعد از بهره برداری متروی تهران–پرند و تبیین مفهومی رابطه میان دسترسی حمل ونقلی، قیمت زمین و استقرار جمعیت انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد توسعه متروی تهران–پرند موجب افزایش جذابیت سکونت و رشد تقاضای زمین در شهر پرند شده است؛ اما این اثر به دلیل موقعیت حاشیه ای ایستگاه مترو و محدودیت زیرساخت های خدماتی، به صورت متمرکز در اطراف ایستگاه بروز نیافته و بیشتر در مقیاس کل شهر مشاهده می شود. همچنین یافته ها بیانگر آن است که افزایش جمعیت پس از بهره برداری مترو، عمدتا ناشی از بهبود دسترسی و کاهش هزینه سفر به تهران بوده و نقش حمل ونقل ریلی به منزله عامل تقویت کننده انتخاب سکونت برجسته شده است. درمجموع، نتایج این پژوهش ضمن تایید مبانی نظری اقتصاد زمین شهری و توسعه مبتنی بر حمل ونقل عمومی، نشان می دهد که تحقق کامل اهداف شهرهای جدید نیازمند توسعه هم زمان زیرساخت های حمل ونقل، خدمات شهری و سیاست های یکپارچه کالبدی و اقتصادی است.

Keywords:

حمل و نقل ریلی , قیمت زمین , الگوی استقرار جمعیت , شهرهای جدید , پرند