نسبت اراده انسان با علیت و علم ازلی الهی: تبیینی نو از مسئله اختیار

Publish Year: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 25

This Paper With 17 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JPRR-24-1_007

تاریخ نمایه سازی: 16 تیر 1405

Abstract:

راه حل رایج در فلسفه اسلامی برای مسئله اختیار از جنس راه حل هایی است که می خواهند در عین قبول عمومیت ضرورت علی و علم ازلی الهی، محملی برای اراده پیدا کنند. اما در این راه حل، «نظام احسن» به «تنها نظام ممکن» فروکاسته و گویی بین علم و حکمت خداوند خلط و دست قدرت خداوند بسته می شود. به علاوه، در این مدل، تبیین اراده در آدمی تفاوتی جدی با تبیین اراده در حیوانات ندارد. در مقاله حاضر با روش تحلیل فلسفی و با مبنا قرار دادن نظریه «اوسعیت واقع از وجود» (قبول واقعیت برای جهان های ممکن)، و باز کردن محملی برای قبول ترجیح مبتنی بر اولویت به جای ضرورت، طرح متفاوتی از نظام احسن ارائه شده است که ضمن جدی گرفتن تفاوت بنیادین بین انسان و سایر موجودات، اختیار انسان به گونه ای تبیین شود که در عین قبول قاعده «الشیء ما لم یجب لم یوجد» در درون هر یک از جهان های ممکن، و نفی شمول آن بر اراده کردن های خاص انسان، بتوان از وجود گزینه های مختلف پیش روی انسان، و امکان دست به انتخاب زدن میان آنها دفاع کرد. این تبیین جدید از مسئله اختیار، علاوه بر اینکه از اشکالات راه حل های سابق مصون است، توان حل برخی معضلات مانند مسئله بداء را نیز دارد.

Authors

حسین سوزنچی

استاد گروه علوم اجتماعی، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران.

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • ابن سینا، حسین بن علی. ۱۴۰۴ ق. الشفاء - الالهیات. ...
  • ابن عربی، محیی الدین. بی تا. الفتوحات المکیه. بیروت: دار ...
  • اژه ای، محمدعلی، و امراله معین. ۱۳۸۷. «اختیار و جهان ...
  • اکبریان، رضا، و محمدمهدی کمالی. ۱۳۹۰. «علم اجمالی در عین ...
  • حمیری، عبدالله بن جعفر. ۱۴۱۳ ق. قرب الاسناد. قم: موسسه ...
  • سبزواری، هادی. ۱۳۷۹. شرح المنظومه. تصحیح و تعلیق حسن حسن ...
  • سوزنچی، حسین. ۱۳۸۳. «مروری بر مسئله جبر و اختیار». فصلنامه ...
  • سوزنچی، حسین. ۱۳۸۹. دوراهی های من: درآمدی بر مسئله جبر ...
  • سوزنچی، حسین. ۱۳۹۹. «فطرت به مثابه نظریه انسان شناسی رقیب ...
  • شجاری، مرتضی. ۱۳۷۹. «اعیان ثابته از دیدگاه ابن عربی و ...
  • صدر، محمدباقر. ۱۴۱۷ ق. بحوث فی علم الاصول. تقریرات محمود ...
  • صدرالمتالهین شیرازی، محمد بن ابراهیم قوام. ۱۹۸۱ م. الحکمه المتعالیه ...
  • صدوق، محمد بن علی بن بابویه قمی. ۱۳۹۸ ق. التوحید. ...
  • صدوق، محمد بن علی بن بابویه قمی. ۱۳۸۶ ق. علل ...
  • طبرسی، احمد بن علی. ۱۴۰۳ ق. الاحتجاج علی اهل اللجاج. ...
  • طباطبایی، محمدحسین. ۱۳۶۳. نهایه الحکمه. تعلیق محمدتقی مصباح یزدی. تهران: ...
  • طباطبایی، محمدحسین. ۱۳۷۲. اصول فلسفه و روش رئالیسم، (همراه با ...
  • طباطبایی، محمدحسین. ۱۴۱۷ ق. المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر ...
  • عارفی، عباس. ۱۳۸۸. مطابقت صور ذهنی با خارج: پژوهشی درباره ...
  • عسکری، امام حسن بن علی. ۱۴۰۹ ق. التفسیر المنسوب الی ...
  • کاپلستون، فردریک. ۱۳۸۰. تاریخ فلسفه، جلد چهارم، از دکارت تا ...
  • کراجکی، محمد بن علی. ۱۴۱۰ ق. کنز الفوائد. تحقیق عبدالله ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق. ۱۴۰۷ ق. الکافی. تحقیق ...
  • کیانی، امیرحسین، و زهره حسینی خامنه ای. ۱۴۰۰. «اعیان ثابته ...
  • لایبنیتس، گوتفرید ویلهلم فون. ۱۳۷۲. مونادولوژی و چند مقاله فلسفی ...
  • مطهری، مرتضی. ۱۳۷۲. انسان و سرنوشت. تهران: صدرا ...
  • مطهری، مرتضی. ۱۳۷۳. عدل الهی. تهران: صدرا ...
  • مفید، محمد بن محمد. ۱۴۱۳ ق. الارشاد فی معرفه حجج ...
  • مفیدی، حسین. ۱۴۰۱. «نفس الامر». المباحث (وبسایت)، ۲۳ مهر ۱۴۰۱. ...
  • مومنی، مصطفی. ۱۳۹۵. «تحلیل جایگاه و کارکرد صور مرتسمه در ...
  • Akbariyan, Reza, and Mohammad Mahdi Kamali. ۲۰۲۶. “Non-detailed Knowledge with ...
  • Kulayni, Muhammad ibn Ya'qub ibn Ishaq. ۱۹۸۷. Al-Kafi. Edited by ...
  • Leibniz, Gottfried Wilhelm von. ۱۹۹۳. Monadology and Other Philosophical Essays. ...
  • Mofidi, Hossein. ۲۰۲۲. “The Veritable Reality (Nafs al-Amr).” Al-Mabahes (blog). ...
  • نمایش کامل مراجع