تحلیل مقایسه ای مهم ترین عناصر نمایشنامه در شعر بدرشاکر السیاب و نیما یوشیج

چکیدهدرام یا نمایشنامه کلمه ای یونانی به معنای حالت، کنش و حادثه است که در آغاز فقط یادآور نمایشنامه های یونانی بود، اما امروز دیگر منحصر به تئاتر نیست، بلکه عناصر و ویژگی های آن همچون گفتگو، شخصیت، حادثه، کشمکش و.... در هنرهای دیگری همچون شعر نیز ظاهر شده و یکی از بهترین شیوه های بیان، در شعر معاصر عربی و فارسی محسوب می شود. در این میان، بدر شاکر السیاب و نیما یوشیج پس از عبور از ساختار و مضامین کهن، عناصر نمایشی را به عرصه شعر وارد کردند. به این معنا که آزادی از قید وزن، قافیه، تنوع بحرهای عروضی، استفاده گسترده از اسطوره و نماد و توانایی وافر آنها در خلق تصاویر جدید، همچنین گرایش به رئالیسم موجب شد تا فصل جدیدی از نوآوری در اشعار این دو شاعر پرآوازه عراقی و ایرانی، گشوده شود. پژوهش حاضر، با روش توصیفی – تحلیلی و بر اساس مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی، به تبیین، تحلیل و مقایسه مهم ترین عناصر نمایشنامه ای یعنی کشمکش، حادثه، گفتگو و شخصیت پردازی، در شعر نیما و سیاب پرداخته است. نتایج تحقیق نشان می دهد: اشعار دراماتیک این دو شاعر، در زمره نمایشنامه های خواندنی یا اشعار نمایشی هستند که به هدف لذت ادبی و کلامی سروده شده اند، نه اجرا بر روی صحنه. هر دو شاعر تا حدود زیادی در استفاده آگاهانه از مهم ترین عناصر نمایشی در شعر خود موفق بوده اند. لیکن مهم ترین تفاوت دیدگاه دراماتیک نیما نسبت به سیاب، گرایش به دکلاماسیون به عنوان یکی از عناصر و اهداف سرودن اینگونه اشعار است.

Keywords:

نیما یوشیج