ارزیابی شاخص شهر دوستدار بازی در منطقه ۲۲ تهران با تاکید بر عدالت فضایی

رشد شهرنشینی و کاهش تحرک، کودکان بازاندیشی در طراحی فضاهای شهری را ضروری کرده است. سازمان جهانی بهداشت، توسعه محیط های شهری حمایت کننده از فعالیت بدنی کودکان را یکی از اولویت های سلامت عمومی معرفی می کند. پژوهش ها نشان می دهند دسترسی عادلانه ایمن و مستمر به فضاهای بازی مشارکت حرکتی کودکان را ارتقا می دهد. راهنمای شهرهای فعال تافیسا شهر دوستدار بازی را به عنوان شاخص کلیدی سلامت شهری معرفی کرده است. با وجود توسعه کالبدی منطقه ۲۲، تهران توزیع امکانات بازی در محلات متفاوت است. هدف پژوهش حاضر ارزیابی شاخص شهر دوستدار بازی با تاکید بر عدالت فضایی است. روش شناسی این پژوهش کاربردی و آمیخته (کیفی-کمی) است. جامعه آماری شامل ۳۸۴ شهروند ۱۵ سال به بالا بود که به روش خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه و چک لیست های استاندارد فدراسیون ورزش های همگانی و مشاهده میدانی بود. روایی محتوایی توسط خبرگان تایید و پایایی با آلفای کرونباخ ۰.۹۲ احراز شد. داده ها با SPSS و چارچوب ارزیابی شهر فعال تحلیل گردید. یافته ها میانگین شاخص شهر دوستدار بازی در منطقه ۲۲ برابر با ۴۴ از ۱۰۰ و سطح «برنز» بود. تحلیل محلات نشان داد بافت های نوساز پیرامون دریاچه چیتگر از نظر سرانه و کیفیت تجهیزات وضعیت مطلوب تری دارند در حالی که شهرک های پرتراکم تر با کمبود تجهیزات ایمن، فرسودگی وسایل و ضعف نورپردازی مواجه اند. همبستگی معناداری میان کیفیت تجهیزات و میزان استفاده کودکان مشاهده شد (p<۰.۰۵). ادراک امنیت محیطی نیز پیش بین مهم تمایل والدین به بهره گیری از فضاهای بازی بود. چالش اصلی تفاوت کیفیت زیرساخت ها و توزیع نامتوازن است نه کمبود مطلق فضا. وجود شکاف فضایی در دسترسی به فضاهای بازی مشهود است. تمرکز سرمایه گذاری در محلات جدید و کم توجهی به بافت های پرتراکم بازتولید نابرابری در فرصت های تحرک و سلامت کودکان را افزایش داده است. ارتقای شاخص شهر دوستدار بازی مستلزم گذار از توسعه صرفا کالبدی به رویکرد بازتوزیعی و عدالت محور است. نوسازی تجهیزات در محلات کم برخوردار، استقرار نظام پایش کیفی و تقویت نظارت محیطی، زمینه ارتقای منطقه به سطح بالاتر را فراهم می کند.

Keywords:

شهر دوستدار , بازی , عدالت فضایی , کودکان , منطقه ۲۲ تهران , شهر فعال