بررسی ریشه های اسطوره ای و کارکرد های آیینی انار در فرهنگ قومیت های ایرانی

انار یکی از کهنترین میوه های بومی ایران است که از گذشته تاکنون در فرهنگ، هنر و باور های مردمی جایگاهی ویژه داشته است. ویژگی های طبیعی این میوه همچون رنگ سرخ، فرم کروی و خواص دارویی و تغذیه ای آن، سبب شده انار در فرهنگ عامه و در جهان نماد ها حضور پر رنگی ایفا کند. انار در سنت و باور های ایرانی به مفاهیمی چون باروری، فراوانی، تقدس و حیات دوباره پیوند خورده است. هدف این پژوهش، بررسی ریشه های اسطوره ای، نقش مایه ای و کارکردهای آیینی انار در فرهنگ ایرانی و مقایسه آن با نمونه های مشابه در دیگر فرهنگ ها است تا ابعاد معنایی و تاریخی این نماد روشن شود. پژوهش با بررسی خواص طبیعی انار، نقش انار در هنر و ادب ایرانی و حضورش در اسطوره ها و آیین های باستانی به دنبال تبیین چرایی ماندگاری این نماد در ذهنیت ایرانی است. نتایج تحقیقات نشان می دهد که انار در فرهنگ ایران تنها عنصری طبیعی نیست، بلکه نمادی بنیادین از زندگی، باروری و تقدس است که در اسطوره ها، آیین ها و نقش مایه های هنری تداوم یافته و در بسیاری از فرهنگ های جهان دارای معنایی مشابه است.

Keywords:

انار , اسطوره , نمادشناسی , فرهنگ عامه