بازخوانی نظام موسیقایی نقش برجسته شکارگاه گوزن تاق بستان کرمانشاه

نقش برجسته شکارگاه گوزن تاق بزرگ تاق بستان کرمانشاه، یکی از کهن ترین نمونه های پویانمایی سنگی در تاریخ هنر است که آیین شکار شاهی در دوران پادشاهی خسرو پرویز ساسانی را به تصویر می کشد. این مقاله با رویکردی تحلیلی– تطبیقی، نظام موسیقایی صحنه را بر اساس جایگاه مکانی نوازندگان، نوع و فرم سازها، نسبت بدن نوازنده با ساز و پیوند موسیقی با مراحل مختلف شکار شاهانه بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که دو گروه متمایز از نوازندگان با کارکردهای آیینی متفاوت در صحنه حضور دارند: گروه نخست در بالای دروازه شکارگاه و پشت سر پادشاه، مسئول اعلام آغاز رسمی شکار و ایجاد هیجان و رم دادن شکارها و گروه دوم در سوی مقابل، عهده دار اجرای موسیقی در جریان شکار و اعلام پیروزی شاه. پرهیز از نام گذاری های قطعی، نقد دیدگاه های پیشین و تمرکز بر سازهای کمترشناخته شده به ویژه ساز ریتم دهنده گروه نخست و سازهای بادی محفظه دار گروه دوم، از محورهای اصلی این مقاله است.

Keywords:

تاق بستان , شکارگاه , موسیقی ساسانی , سازشناسی تصویری , نی انبان , مشتک