واکاوی نقش حقوق تجارت بین الملل در توسعه متوازن منطقه ای پیرامون تنگه هرمز با رویکرد آمایش سرزمینی

تنگه هرمز به عنوان یکی از راهبردی ترین گذرگاه های دریایی جهان نقشی تعیین کننده در تجارت بین المللی، امنیت انرژی و پیوندهای ژئواکونومیک منطقه ای و فرامنطقه ای ایفا می کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که حقوق تجارت بین الملل چگونه می تواند در پرتو ظرفیت های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی تنگه هرمز در خدمت توسعه سرزمینی متوازن و پایدار قرار گیرد. هدف پژوهش، تبیین کارکردهای حقوق تجارت بین الملل در تسهیل تجارت، جذب سرمایه گذاری، تنظیم روابط قراردادی، کاهش ریسک های حقوقی و ارتقای جایگاه توسعه ای مناطق ساحلی و پیرامونی تنگه هرمز با لحاظ الزامات آمایش سرزمینی است. این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد حقوقی، رویه های بین المللی و تحلیل مفهومی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که حقوق تجارت بین الملل از طریق قواعد ناظر بر حمل و نقل دریایی، سرمایه گذاری خارجی، حل و فصل اختلافات تجاری، استانداردهای گمرکی و تسهیل مبادلات می تواند بستر حقوقی مناسبی برای تبدیل مزیت جغرافیایی تنگه هرمز به مزیت توسعه ای ایجاد کند؛ مشروط بر آنکه این ظرفیت ها در چارچوب آمایش سرزمینی، توسعه زیرساخت های بندری، توزیع متوازن فعالیت های اقتصادی و حفاظت از محیط زیست منطقه مدیریت شوند. نتیجه پژوهش آن است که توسعه حقوق محور در تنگه هرمز تنها زمانی اثربخش خواهد بود که میان الزامات تجارت بین الملل، اقتضائات حاکمیت ملی، عدالت فضایی و برنامه ریزی سرزمینی هماهنگی نهادی و تقنینی برقرار شود.

Keywords:

حقوق تجارت بین الملل , تنگه هرمز , توسعه منطقه ای , آمایش سرزمینی