قوانین و مسئولیت حقوقی حاکم بر خطای هوش مصنوعی و اینترنت اشیا

هوش و هوش مصنوعی در دهه های متوالی موضوع مطالعه محققان فلسفی و علمی بوده و تاکنون نیز از مهمترین و بحث انگیزترین موضوعات پژوهشی روز جهان است. گستره موضوعاتی که هوش مصنوعی دربرمی گیرد بسیار وسیع و متنوع است. در خصوص قوانین و مقررات حاکم بر هوش مصنوعی و بویژه مسئولیت ناشی از خطای هوش مصنوعی و اینترنت اشیا در ایران و جهان تاکنون قوانین خاصی در کشورها نمی توان یافت. اما اخیرا قانون گذاران پارلمان اروپا، قانون هوش مصنوعی (AI Act) را با اکثریت آرا تصویب کردند؛ مجموعه قوانینی که هدف آن تنظیم سیستم های هوش مصنوعی براساس یک رویکرد مبتنی بر ریسک است. این قانون اولین مقررات در جهان که در خصوص هوش مصنوعی است که برای توسعه ایمن و انسان محور هوش مصنوعی، مسیر روشنی ارائه می کند. در ایران اولین واکنش به هوش مصنوعی را می توان سند ملی هوش مصنوعی جمهوری اسلامی ایران مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی (مصوب ۲۹/۳/۱۴۰۳) دانست. این مقاله به بررسی قوانین و مقررات و مسئولیت حقوقی حاکم بر خطای هوش مصنوعی و اینترنت اشیا می پردازد. نتایج حاکی از آن است که تاکنون قانون ویژه و خاصی در حقوق ایران در خصوص مسئولیت حقوقی هوش مصنوعی نمی توان یافت، لذا باید بر اساس قواعد عمومی و قانون مسئولیت مدنی و بر اساس قصور تهیه کنندگان و سازندگان آن و کاربران استفاده کننده از هوش مصنوعی به تناسب هر عامل را مسئول دانست.

Keywords:

هوش مصنوعی , اینترنت اشیا , خطای هوش مصنوعی , مسئولیت حقوقی سازندگان و کاربران , جرایم سایبری