نشانه شناسی هنر اسلامی در آثار معماری معاصر مورد پژوهشی ده بنای شاخص آرامگاهی

معماری به مثابه یک متن بازتابنده اندیشه ها و ارزش هایی است که برای درک و دریافت معانی آن می توان از نشانه شناسی مدد جست. نشانه شناسی به عنوان یکی از رویکردهای مهم علم تاویل و تفسیر جایگاه ویژه ای در نقد آثار هنری دارد، به ویژه در آثار هنری که مرتبط با آیین ها و اسطوره هاست. هنر از هر نوع مرتبه و درجه ای که باشد، از مهم ترین قلمروهای بررسی بهره گیری از نشانه است. همه انواع و مراتب هنر به سبب ایجاز بداعت ذاتی، خود که از ویژگی های اصلی هنر است، ناگزیر به استفاده از نشانه اند. معماری به عنوان بخشی از فرهنگ هر جامعه برخاسته از بستر اجتماعی و سیاسی آن جامعه است. در برخی مناطق جغرافیایی، یادمان های آرامگاهی شکل دهنده بخش مهمی از تمدن آن کشور محسوب می شود. در ایران نیز، با توجه به اهمیت این بناها به لحاظ مذهبی، با ظهور حکومت پهلوی نوعی متفاوت از بناهای آرامگاهی و نگرشی نو به معماری بناهای یادمانی و آرامگاهی شکل گرفت. این مقاله به بررسی رویکرد نشانه شناسی در معماری آرامگاه های معاصر ایران می پردازد. هدف از این تحقیق، تعیین و تقسیم بندی نشانه ها بر مبنای اصول معنایی آنها برای طراحی فضایی مناسب هنرمندان و افزایش تعاملات میان آنها با جامعه است. به منظور این بررسی ۱۰ آرامگاه معاصر مورد تحلیل قرار گرفتند. در این مقاله معیارهایی نظیر تلفیق عناصر سنتی و مدرن، ثبات و استحکام و برافراشتگی به عنوان ملاک های موفقیت در طراحی آرامگاه ها مورد توجه قرار گرفته اند. تحقیق بر پایه نظریات سوسور و پیرس است که نشانه ها را به صورت الگوهای دو وجهی و سه وجهی تبیین می کنند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و گردآوری اسنادی است.

Keywords:

نشانه شناسی , معماری معاصر , بنای آرامگاهی