تحلیل نقش مصالح ساختمانی بومی در توسعه پایدار شهری: مطالعه موردی شهرستان تیران و کرون

توسعه پایدار شهری در دهه های اخیر به عنوان یکی از مهم ترین دغدغه های برنامه ریزی شهری مطرح شده است. یکی از ارکان کلیدی تحقق این توسعه، توجه به مصالح ساختمانی بومی است که به دلیل سازگاری ذاتی با شرایط اقلیمی، کاهش مصرف انرژی در فرآیند تولید و حمل ونقل، و قابلیت بازیافت، نقش بسزایی در کاهش اثرات مخرب زیست محیطی ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش مصالح ساختمانی بومی در توسعه پایدار شهری با مطالعه موردی شهرستان تیران و کرون (استان اصفهان) انجام شده است. روش تحقیق از نوع اسنادی-تحلیلی است و داده ها از طریق مرور نظام مند منابع علمی، تحلیل اسناد رسمی و داده های ثانویه مرتبط با شهرستان گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد شهرستان تیران و کرون با دارا بودن منابع غنی مصالح بومی و موقعیت ویژه جغرافیایی، ظرفیت بالایی برای بهره مندی از این مصالح در جهت توسعه پایدار دارد. با این حال، رویکرد غالب در پروژه های ساختمانی منطقه به سمت استفاده از مصالح صنعتی و غیربومی سوق یافته است که پیامدهایی چون افزایش هزینه های حمل ونقل، مصرف انرژی، و کاهش هویت معماری محلی را به دنبال داشته است. مهم ترین مصالح بومی منطقه شامل سنگ، گچ، آجر و شن و ماسه است که به وفور در معادن و منابع طبیعی شهرستان قابل استحصال هستند. بهره گیری از این مصالح علاوه بر مزایای زیست محیطی، به تقویت اقتصاد محلی، ایجاد اشتغال پایدار و حفظ هویت فرهنگی و معماری منطقه کمک شایانی می کند. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند با تدوین سیاست های تشویقی، حمایت از تولیدکنندگان محلی و آموزش مهندسان و معماران، زمینه برای استفاده گسترده تر از مصالح بومی در پروژه های عمرانی شهرستان فراهم شود. محدودیت اصلی پژوهش، عدم دسترسی به داده های میدانی دقیق از معادن و کارگاه های تولید مصالح است و یافته ها باید به عنوان فرضیه هایی برای پژوهش های میدانی آینده تلقی شوند.

Keywords:

مصالح ساختمانی بومی , توسعه پایدار شهری , شهرستان تیران و کرون , معماری بومی , اقتصاد محلی , تحلیل اسنادی